De Muysc cubun - Lengua Muisca

Plantilla:MUYSKA1


I. su. tr. Arañar, rascar. 
Conjugar
Paradigma verbal: chihi (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-b-chihiz-b-chihi-sucaz-b-chihi-nyngaz-b-chihi-iua
neg.z-b-chihi-zaz-b-chihi-suca-zaz-b-chihi-zi-ngaz-b-chihi-za-n iua
2.ª sg.m-m-chihim-m-chihi-sucam-m-chihi-nyngam-m-chihi-iua
neg.m-m-chihi-zam-m-chihi-suca-zam-m-chihi-zi-ngam-m-chihi-za-n iua
3.ªa-b-chihia-b-chihi-sucaa-b-chihi-nyngaa-b-chihi-iua
neg.a-b-chihi-zaa-b-chihi-suca-zaa-b-chihi-zi-ngaa-b-chihi-za-n iua
1.ª pl.chi-b-chihichi-b-chihi-sucachi-b-chihi-nyngachi-b-chihi-iua
neg.chi-b-chihi-zachi-b-chihi-suca-zachi-b-chihi-zi-ngachi-b-chihi-za-n iua
2.ª pl.mi-b-chihimi-b-chihi-sucami-b-chihi-nyngami-b-chihi-iua
neg.mi-b-chihi-zami-b-chihi-suca-zami-b-chihi-zi-ngami-b-chihi-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-chihi-uacha-chihi-sucacha-chihi-nyngacha-chihi-nynguepqua
2.ª sg.ma-chihi-uama-chihi-sucama-chihi-nyngama-chihi-nynguepqua
3.ªchihi-uachihi-sucachihi-nyngachihi-nynguepqua
1.ª pl.chi-chihi-uachi-chihi-sucachi-chihi-nyngachi-chihi-nynguepqua
2.ª pl.mi-chihi-uami-chihi-sucami-chihi-nyngami-chihi-nynguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)chihi-u
2.ª pl. (Imp.)chihi-ua

Arañar = Zebcoi quysuca. Imp. 2°. macoicua. l. Zebchihysuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - 7r Ms. 2923. fol. fol 7r

Arañar. Bcoiquysuca [o] bchihisysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 19r Ms. 158. Voc. fol. fol 19r

Ver también "Rascar": chihisysuca, coiquysuca

uwa central: rihinro - Rasguñar (Headland )