De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Variable proto) |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestran 3 ediciones intermedias del mismo usuario) | |||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = gɨesuka | |IPA_GONZALEZ = gɨesuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | |PROTO | + | |PROTO = |
|MORFOLOGIA = [[gye]] [[-suca]] | |MORFOLOGIA = [[gye]] [[-suca]] | ||
}} | }} | ||
| − | {{I| su. tr. | Embarrar. | + | {{I| su. tr. | Embarrar. |
| + | |con = | ||
| + | |||
{{verbo | {{verbo | ||
|imp = gyeu | |imp = gyeu | ||
| Línea 14: | Línea 16: | ||
|par_fut = gyenynga | |par_fut = gyenynga | ||
}} | }} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{voc_158|Embarrar. ''Bgyesuca''. Pretérito ''bgye<s>uc</s>''; [im]peratiuo, ''gyeu''; partisipios: ''chagyesuca, chagyeua, chagyenynga''.|12v}} | {{voc_158|Embarrar. ''Bgyesuca''. Pretérito ''bgye<s>uc</s>''; [im]peratiuo, ''gyeu''; partisipios: ''chagyesuca, chagyeua, chagyenynga''.|12v}} | ||
| − | + | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema=Embarrar}} | ||
Revisión actual - 12:57 17 sep 2025
gyesuca#I su. tr. Embarrar. || gyesuca#II || gyesuca#III || gyesuca#IV || gyesuca#V || gyesuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
gyesuca
Fon. Gonz.*/gɨesuka/ Cons.
*/ɣɨesuka/
I. su. tr. Embarrar. Imp. gyeu. Part. de pret. gyeua. Part. de pres. gyesuca. Part. de fut. gyenynga.
Paradigma verbal: gye (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-gye | z-b-gye-suca | z-b-gye-nynga | z-b-gye-iua |
| neg. | z-b-gye-za | z-b-gye-suca-za | z-b-gye-zi-nga | z-b-gye-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-gye | m-m-gye-suca | m-m-gye-nynga | m-m-gye-iua |
| neg. | m-m-gye-za | m-m-gye-suca-za | m-m-gye-zi-nga | m-m-gye-za-n iua |
| 3.ª | a-b-gye | a-b-gye-suca | a-b-gye-nynga | a-b-gye-iua |
| neg. | a-b-gye-za | a-b-gye-suca-za | a-b-gye-zi-nga | a-b-gye-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-gye | chi-b-gye-suca | chi-b-gye-nynga | chi-b-gye-iua |
| neg. | chi-b-gye-za | chi-b-gye-suca-za | chi-b-gye-zi-nga | chi-b-gye-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-gye | mi-b-gye-suca | mi-b-gye-nynga | mi-b-gye-iua |
| neg. | mi-b-gye-za | mi-b-gye-suca-za | mi-b-gye-zi-nga | mi-b-gye-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-gye-ua | cha-gye-suca | cha-gye-nynga | cha-gye-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-gye-ua | ma-gye-suca | ma-gye-nynga | ma-gye-nynguepqua |
| 3.ª | gye-ua | gye-suca | gye-nynga | gye-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-gye-ua | chi-gye-suca | chi-gye-nynga | chi-gye-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-gye-ua | mi-gye-suca | mi-gye-nynga | mi-gye-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | gye-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | gye-ua |
Embarrar. Bgyesuca. Pretérito bgyeuc; [im]peratiuo, gyeu; partisipios: chagyesuca, chagyeua, chagyenynga. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 12v
