De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (zahanasuka trasladada a zahanasuca) |
|||
| Línea 3: | Línea 3: | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
|IPA_KUBUN = tʂhanasuka | |IPA_KUBUN = tʂhanasuka | ||
| − | |MORFOLOGIA = zahana, [[- | + | |MORFOLOGIA = zahana, [[-suca]] |
}} | }} | ||
Revisión del 07:55 4 abr 2012
I. su. tr. Pisar .
Paradigma verbal: zahana (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-zahana-o | z-b-zahana-suca | z-b-zahana-nynga | z-b-zahana-iua |
| neg. | z-b-zahana-za | z-b-zahana-suca-za | z-b-zahana-zi-nga | z-b-zahana-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-zahana-o | m-m-zahana-suca | m-m-zahana-nynga | m-m-zahana-iua |
| neg. | m-m-zahana-za | m-m-zahana-suca-za | m-m-zahana-zi-nga | m-m-zahana-za-n iua |
| 3.ª | a-b-zahana-o | a-b-zahana-suca | a-b-zahana-nynga | a-b-zahana-iua |
| neg. | a-b-zahana-za | a-b-zahana-suca-za | a-b-zahana-zi-nga | a-b-zahana-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-zahana-o | chi-b-zahana-suca | chi-b-zahana-nynga | chi-b-zahana-iua |
| neg. | chi-b-zahana-za | chi-b-zahana-suca-za | chi-b-zahana-zi-nga | chi-b-zahana-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-zahana-o | mi-b-zahana-suca | mi-b-zahana-nynga | mi-b-zahana-iua |
| neg. | mi-b-zahana-za | mi-b-zahana-suca-za | mi-b-zahana-zi-nga | mi-b-zahana-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-zahana-ua | cha-zahana-suca | cha-zahana-nynga | cha-zahana-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-zahana-ua | ma-zahana-suca | ma-zahana-nynga | ma-zahana-nynguepqua |
| 3.ª | zahana-ua | zahana-suca | zahana-nynga | zahana-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-zahana-ua | chi-zahana-suca | chi-zahana-nynga | chi-zahana-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-zahana-ua | mi-zahana-suca | mi-zahana-nynga | mi-zahana-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | zahana-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | zahana-ua |
Pisar dando patadas. Bzahamasuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 98v Ms. 158. Voc. fol. fol 98v
II. su. tr. Danzar, bailar.
Paradigma verbal: zahana (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-zahana-o | z-b-zahana-suca | z-b-zahana-nynga | z-b-zahana-iua |
| neg. | z-b-zahana-za | z-b-zahana-suca-za | z-b-zahana-zi-nga | z-b-zahana-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-zahana-o | m-m-zahana-suca | m-m-zahana-nynga | m-m-zahana-iua |
| neg. | m-m-zahana-za | m-m-zahana-suca-za | m-m-zahana-zi-nga | m-m-zahana-za-n iua |
| 3.ª | a-b-zahana-o | a-b-zahana-suca | a-b-zahana-nynga | a-b-zahana-iua |
| neg. | a-b-zahana-za | a-b-zahana-suca-za | a-b-zahana-zi-nga | a-b-zahana-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-zahana-o | chi-b-zahana-suca | chi-b-zahana-nynga | chi-b-zahana-iua |
| neg. | chi-b-zahana-za | chi-b-zahana-suca-za | chi-b-zahana-zi-nga | chi-b-zahana-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-zahana-o | mi-b-zahana-suca | mi-b-zahana-nynga | mi-b-zahana-iua |
| neg. | mi-b-zahana-za | mi-b-zahana-suca-za | mi-b-zahana-zi-nga | mi-b-zahana-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-zahana-ua | cha-zahana-suca | cha-zahana-nynga | cha-zahana-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-zahana-ua | ma-zahana-suca | ma-zahana-nynga | ma-zahana-nynguepqua |
| 3.ª | zahana-ua | zahana-suca | zahana-nynga | zahana-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-zahana-ua | chi-zahana-suca | chi-zahana-nynga | chi-zahana-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-zahana-ua | mi-zahana-suca | mi-zahana-nynga | mi-zahana-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | zahana-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | zahana-ua |
Dançar de yndios. Bzahanasuca, que es 'pisar'. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 50r Ms. 158. Voc. fol. fol 50r
III. su. tr. yn b~. Patear, dar patadas.
Paradigma verbal: zahana (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-zahana-o | z-b-zahana-suca | z-b-zahana-nynga | z-b-zahana-iua |
| neg. | z-b-zahana-za | z-b-zahana-suca-za | z-b-zahana-zi-nga | z-b-zahana-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-zahana-o | m-m-zahana-suca | m-m-zahana-nynga | m-m-zahana-iua |
| neg. | m-m-zahana-za | m-m-zahana-suca-za | m-m-zahana-zi-nga | m-m-zahana-za-n iua |
| 3.ª | a-b-zahana-o | a-b-zahana-suca | a-b-zahana-nynga | a-b-zahana-iua |
| neg. | a-b-zahana-za | a-b-zahana-suca-za | a-b-zahana-zi-nga | a-b-zahana-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-zahana-o | chi-b-zahana-suca | chi-b-zahana-nynga | chi-b-zahana-iua |
| neg. | chi-b-zahana-za | chi-b-zahana-suca-za | chi-b-zahana-zi-nga | chi-b-zahana-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-zahana-o | mi-b-zahana-suca | mi-b-zahana-nynga | mi-b-zahana-iua |
| neg. | mi-b-zahana-za | mi-b-zahana-suca-za | mi-b-zahana-zi-nga | mi-b-zahana-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-zahana-ua | cha-zahana-suca | cha-zahana-nynga | cha-zahana-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-zahana-ua | ma-zahana-suca | ma-zahana-nynga | ma-zahana-nynguepqua |
| 3.ª | zahana-ua | zahana-suca | zahana-nynga | zahana-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-zahana-ua | chi-zahana-suca | chi-zahana-nynga | chi-zahana-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-zahana-ua | mi-zahana-suca | mi-zahana-nynga | mi-zahana-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | zahana-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | zahana-ua |
Acoçear. Ynbzahanasuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 4v Ms. 158. Voc. fol. fol 4v
