De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
Línea 13: Línea 13:
 
{{sema|Caer}}
 
{{sema|Caer}}
  
:1. Rodar, *caer dando vueltas.
+
:1. Derribar, echar en tierra tumbar.
 +
{{voc_158|Derribar edifiçio. ''Zemnasuca''.<br>
 +
Derribar, caérse el edifiçio. ''Amenansuca''.|fol 54r}}
 +
 
 +
:2. Rodar, *caer dando vueltas.
 
{{voc_158|Rodar. ''Zebenansuca''.|fol 110r}}
 
{{voc_158|Rodar. ''Zebenansuca''.|fol 110r}}
 
  
 
{{II| anti. nsu. | Envolver, arrollar. }}
 
{{II| anti. nsu. | Envolver, arrollar. }}

Revisión del 13:14 30 may 2012

Plantilla:MUYSKA1


I. NULO Caerse algo estando detenido antes. 
Paradigma verbal: benan (anti. nsu.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-benanz-benan-sucaz-benan-nyngaz-benan-iua
neg.z-benan-zaz-benan-suca-zaz-benan-zi-ngaz-benan-za-n iua
2.ª sg.m-benanm-benan-sucam-benan-nyngam-benan-iua
neg.m-benan-zam-benan-suca-zam-benan-zi-ngam-benan-za-n iua
3.ªa-benana-benan-sucaa-benan-nyngaa-benan-iua
neg.a-benan-zaa-benan-suca-zaa-benan-zi-ngaa-benan-za-n iua
1.ª pl.chi-benanchi-benan-sucachi-benan-nyngachi-benan-iua
neg.chi-benan-zachi-benan-suca-zachi-benan-zi-ngachi-benan-za-n iua
2.ª pl.mi-benanmi-benan-sucami-benan-nyngami-benan-iua
neg.mi-benan-zami-benan-suca-zami-benan-zi-ngami-benan-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-benan-uacha-benan-sucacha-benan-nyngacha-benan-nynguepqua
2.ª sg.ma-benan-uama-benan-sucama-benan-nyngama-benan-nynguepqua
3.ªbenan-uabenan-sucabenan-nyngabenan-nynguepqua
1.ª pl.chi-benan-uachi-benan-sucachi-benan-nyngachi-benan-nynguepqua
2.ª pl.mi-benan-uami-benan-sucami-benan-nyngami-benan-nynguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)benan-u
2.ª pl. (Imp.)benan-ua

Caerse una cosa de su estado. Zebenansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 33r Ms. 158. Voc. fol. fol 33r

Caer en el lodo. Usuac izasqua [o] usuac zebenansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 33r Ms. 158. Voc. fol. fol 33r

Caer sobre otro. Agyc zbenansuca [o] agyc izasqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 33r Ms. 158. Voc. fol. fol 33r

Ver también "Caer": benansuca

1. Derribar, echar en tierra tumbar.

Derribar edifiçio. Zemnasuca.
Derribar, caérse el edifiçio. Amenansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 54r Ms. 158. Voc. fol. fol 54r

2. Rodar, *caer dando vueltas.

Rodar. Zebenansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 110r Ms. 158. Voc. fol. fol 110r


II. NULO Envolver, arrollar. 
Paradigma verbal: benan (anti. nsu.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-benanz-benan-sucaz-benan-nyngaz-benan-iua
neg.z-benan-zaz-benan-suca-zaz-benan-zi-ngaz-benan-za-n iua
2.ª sg.m-benanm-benan-sucam-benan-nyngam-benan-iua
neg.m-benan-zam-benan-suca-zam-benan-zi-ngam-benan-za-n iua
3.ªa-benana-benan-sucaa-benan-nyngaa-benan-iua
neg.a-benan-zaa-benan-suca-zaa-benan-zi-ngaa-benan-za-n iua
1.ª pl.chi-benanchi-benan-sucachi-benan-nyngachi-benan-iua
neg.chi-benan-zachi-benan-suca-zachi-benan-zi-ngachi-benan-za-n iua
2.ª pl.mi-benanmi-benan-sucami-benan-nyngami-benan-iua
neg.mi-benan-zami-benan-suca-zami-benan-zi-ngami-benan-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-benan-uacha-benan-sucacha-benan-nyngacha-benan-nynguepqua
2.ª sg.ma-benan-uama-benan-sucama-benan-nyngama-benan-nynguepqua
3.ªbenan-uabenan-sucabenan-nyngabenan-nynguepqua
1.ª pl.chi-benan-uachi-benan-sucachi-benan-nyngachi-benan-nynguepqua
2.ª pl.mi-benan-uami-benan-sucami-benan-nyngami-benan-nynguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)benan-u
2.ª pl. (Imp.)benan-ua

Reuoluerse en la rropa, enborujarse. Foic zbenansuca, ropac zebenansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 108v Ms. 158. Voc. fol. fol 108v

Ver también "Envolver":