De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
|||
| Línea 13: | Línea 13: | ||
{{sema|Pensar}} | {{sema|Pensar}} | ||
| − | {{ | + | {{cognados |
| + | |tuf_e = séh~wanro | ||
| + | |tuf_m = Pensar | ||
| + | |tuf_a = Headland}} | ||
Revisión del 15:39 30 jun 2012
I. su. tr. Pensar.
Paradigma verbal: sun (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-sun | z-b-sun-suca | z-b-sun-nynga | z-b-sun-iua |
| neg. | z-b-sun-za | z-b-sun-suca-za | z-b-sun-zi-nga | z-b-sun-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-sun | m-m-sun-suca | m-m-sun-nynga | m-m-sun-iua |
| neg. | m-m-sun-za | m-m-sun-suca-za | m-m-sun-zi-nga | m-m-sun-za-n iua |
| 3.ª | a-b-sun | a-b-sun-suca | a-b-sun-nynga | a-b-sun-iua |
| neg. | a-b-sun-za | a-b-sun-suca-za | a-b-sun-zi-nga | a-b-sun-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-sun | chi-b-sun-suca | chi-b-sun-nynga | chi-b-sun-iua |
| neg. | chi-b-sun-za | chi-b-sun-suca-za | chi-b-sun-zi-nga | chi-b-sun-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-sun | mi-b-sun-suca | mi-b-sun-nynga | mi-b-sun-iua |
| neg. | mi-b-sun-za | mi-b-sun-suca-za | mi-b-sun-zi-nga | mi-b-sun-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-sun-ua | cha-sun-suca | cha-sun-nynga | cha-sun-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-sun-ua | ma-sun-suca | ma-sun-nynga | ma-sun-nynguepqua |
| 3.ª | sun-ua | sun-suca | sun-nynga | sun-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-sun-ua | chi-sun-suca | chi-sun-nynga | chi-sun-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-sun-ua | mi-sun-suca | mi-sun-nynga | mi-sun-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | sun-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | sun-ua |
Pensar. Ybsunsuca [o] zepquyquyz ybtasqua. Zepquyquyz yc amisqua, es uenirme al pensamiento alguna cosa. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 97v Ms. 158. Voc. fol. fol 97v
- 1. yquy b~. Pensarlo.
Pensar = Zepquyquy yquybtasqua. l. Zebsunsuca. l. Yquy zebsunsuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - 33r Ms. 2923. fol. fol 33r
Ver también "Pensar": sunsuca, tasqua
Probables cognados chibchas:
U'wa central: séh~wanro - Pensar (
Headland, 1997
)
