De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Variable proto) |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestran 2 ediciones intermedias del mismo usuario) | |||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = ʂukosuka | |IPA_GONZALEZ = ʂukosuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | |PROTO | + | |PROTO = (t)suko- |
|FON = (t)ʃuko- | |FON = (t)ʃuko- | ||
|FONE = (t)ʃuko- | |FONE = (t)ʃuko- | ||
| Línea 15: | Línea 15: | ||
}} | }} | ||
| − | {{I| su. intr. | Acabarse, completarse, perfeccionarse | + | {{I| su. intr. | Acabarse, completarse, perfeccionarse |cit= |
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{manuscrito_2923|Acabar, hoc est, perficere <nowiki>=</nowiki> ''Yquy zebchucosuca''. l. ''bquyhipquasuca''.|1v}} | {{manuscrito_2923|Acabar, hoc est, perficere <nowiki>=</nowiki> ''Yquy zebchucosuca''. l. ''bquyhipquasuca''.|1v}} | ||
| − | + | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |cog= | ||
| + | |||
| + | |||
{{tuf|sucoro|1. ocultar (el sol).|Headland}} | {{tuf|sucoro|1. ocultar (el sol).|Headland}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema=Acabar}} | ||
Revisión actual - 13:54 17 sep 2025
chucosuca#I su. intr. Acabarse, completarse, perfeccionarse || chucosuca#II || chucosuca#III || chucosuca#IV || chucosuca#V || chucosuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
chucosuca
Fon. Gonz.*/ʂukosuka/ Cons.
*/tʲukosuka/
Morf. chuco -suca
I. su. intr. Acabarse, completarse, perfeccionarse
Paradigma verbal: chuco (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-chuco | i-chuco-suca | i-chuco-nynga | i-chuco-iua |
| neg. | i-chuco-za | i-chuco-suca-za | i-chuco-zi-nga | i-chuco-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-chuco | m-chuco-suca | m-chuco-nynga | m-chuco-iua |
| neg. | m-chuco-za | m-chuco-suca-za | m-chuco-zi-nga | m-chuco-za-n iua |
| 3.ª | a-chuco | a-chuco-suca | a-chuco-nynga | a-chuco-iua |
| neg. | a-chuco-za | a-chuco-suca-za | a-chuco-zi-nga | a-chuco-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-chuco | chi-chuco-suca | chi-chuco-nynga | chi-chuco-iua |
| neg. | chi-chuco-za | chi-chuco-suca-za | chi-chuco-zi-nga | chi-chuco-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-chuco | mi-chuco-suca | mi-chuco-nynga | mi-chuco-iua |
| neg. | mi-chuco-za | mi-chuco-suca-za | mi-chuco-zi-nga | mi-chuco-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chuco-ua | cha-chuco-suca | cha-chuco-nynga | cha-chuco-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chuco-ua | ma-chuco-suca | ma-chuco-nynga | ma-chuco-nynguepqua |
| 3.ª | a-chuco-ua | a-chuco-suca | a-chuco-nynga | a-chuco-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chuco-ua | chi-chuco-suca | chi-chuco-nynga | chi-chuco-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chuco-ua | mi-chuco-suca | mi-chuco-nynga | mi-chuco-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-chuco-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-chuco-ua |
Ver también " Acabar ": chucosuca, quyhipquasuca
Acabar, hoc est, perficere = Yquy zebchucosuca. l. bquyhipquasuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 1v
uwa central: sucoro - 1. ocultar (el sol). (Headland
)
