De Muysc cubun - Lengua Muisca

m (Variable proto)
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=)
 
(No se muestran 2 ediciones intermedias del mismo usuario)
Línea 17: Línea 17:
 
}}
 
}}
  
{{I| su. intr. | Tener hambre. }}
+
{{I| su. intr. | Tener hambre.  
 +
|con =
 +
 
 
{{verbo
 
{{verbo
 
|par_fin = chahasganuca
 
|par_fin = chahasganuca
 
}}
 
}}
 +
 +
 +
 +
|cit=
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 
{{gra_158|Exemplo de la ''ch'': ''ichahasgansuca'', tengo hambre;|3r}}
 
{{gra_158|Exemplo de la ''ch'': ''ichahasgansuca'', tengo hambre;|3r}}
 
{{voc_158|Hambre tener. ''Ichahasgansuca'' [o] ''chahacansuca''.|80v}}
 
{{voc_158|Hambre tener. ''Ichahasgansuca'' [o] ''chahacansuca''.|80v}}
 
{{manuscrito_2923|Hambre tener, id est, q.do no hay de q.e echar mano <nowiki>=</nowiki> ''Ichahasgansuca''.|26r}}
 
{{manuscrito_2923|Hambre tener, id est, q.do no hay de q.e echar mano <nowiki>=</nowiki> ''Ichahasgansuca''.|26r}}
{{sema|Tener hambre}}
+
 
 +
 
 +
 
 +
 
 +
 
 +
 
 +
|cog=
  
 
{{tuf|yayinro|hambre (tengo).|Headland}}
 
{{tuf|yayinro|hambre (tengo).|Headland}}
 +
 +
|sema=Tener hambre}}

Revisión actual - 09:31 17 sep 2025

chahasgansuca#I su. intr. Tener hambre.  || chahasgansuca#II  || chahasgansuca#III  || chahasgansuca#IV  || chahasgansuca#V  || chahasgansuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

chahasgansuca

Fon. Gonz.*/ʂahasɣansuka/ Cons. */tʲahasɣansuka/
    ʒ:j a:a z:0 ɡ:j a:i
    I. su. intr. Tener hambre. 
    Part. fin. chahasganuca.
    Conjugar
    Paradigma verbal: chahasgan (su. intr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.i-chahasgani-chahasgan-sucai-chahasgan-nyngai-chahasgan-iua
    neg.i-chahasgan-zai-chahasgan-suca-zai-chahasgan-zi-ngai-chahasgan-za-n iua
    2.ª sg.m-chahasganm-chahasgan-sucam-chahasgan-nyngam-chahasgan-iua
    neg.m-chahasgan-zam-chahasgan-suca-zam-chahasgan-zi-ngam-chahasgan-za-n iua
    3.ªa-chahasgana-chahasgan-sucaa-chahasgan-nyngaa-chahasgan-iua
    neg.a-chahasgan-zaa-chahasgan-suca-zaa-chahasgan-zi-ngaa-chahasgan-za-n iua
    1.ª pl.chi-chahasganchi-chahasgan-sucachi-chahasgan-nyngachi-chahasgan-iua
    neg.chi-chahasgan-zachi-chahasgan-suca-zachi-chahasgan-zi-ngachi-chahasgan-za-n iua
    2.ª pl.mi-chahasganmi-chahasgan-sucami-chahasgan-nyngami-chahasgan-iua
    neg.mi-chahasgan-zami-chahasgan-suca-zami-chahasgan-zi-ngami-chahasgan-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-chahasgan-uacha-chahasgan-sucacha-chahasgan-nyngacha-chahasgan-nynguepqua
    2.ª sg.ma-chahasgan-uama-chahasgan-sucama-chahasgan-nyngama-chahasgan-nynguepqua
    3.ªa-chahasgan-uaa-chahasgan-sucaa-chahasgan-nyngaa-chahasgan-nynguepqua
    1.ª pl.chi-chahasgan-uachi-chahasgan-sucachi-chahasgan-nyngachi-chahasgan-nynguepqua
    2.ª pl.mi-chahasgan-uami-chahasgan-sucami-chahasgan-nyngami-chahasgan-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)a-chahasgan-u
    2.ª pl. (Imp.)a-chahasgan-ua

    Ver también " Tener hambre ": chahasgansuca, chansuca

    Exemplo de la ch: ichahasgansuca, tengo hambre; [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Gra. fol. 3r

    Hambre tener. Ichahasgansuca [o] chahacansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 80v

    Hambre tener, id est, q.do no hay de q.e echar mano = Ichahasgansuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 26r

    uwa central: yayinro - hambre (tengo). (Headland )