De Muysc cubun - Lengua Muisca

m (chyskynsuka trasladada a chysquynsuca)
Línea 3: Línea 3:
 
|IPA_CONSTENLA =  
 
|IPA_CONSTENLA =  
 
|IPA_KUBUN    =  
 
|IPA_KUBUN    =  
|MORFOLOGIA    = [[chysky]], [[-nsuka]]
+
|MORFOLOGIA    = [[chysquy]], [[-nsuca]]
 
}}
 
}}
  

Revisión del 06:21 1 abr 2012

Plantilla:MUYSKA1


I. NULO Volverse azul o verde. 
Paradigma verbal: chysquyn (anti. nsu.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-chysquynz-chysquyn-sucaz-chysquyn-nyngaz-chysquyn-iua
neg.z-chysquyn-zaz-chysquyn-suca-zaz-chysquyn-zi-ngaz-chysquyn-za-n iua
2.ª sg.m-chysquynm-chysquyn-sucam-chysquyn-nyngam-chysquyn-iua
neg.m-chysquyn-zam-chysquyn-suca-zam-chysquyn-zi-ngam-chysquyn-za-n iua
3.ªa-chysquyna-chysquyn-sucaa-chysquyn-nyngaa-chysquyn-iua
neg.a-chysquyn-zaa-chysquyn-suca-zaa-chysquyn-zi-ngaa-chysquyn-za-n iua
1.ª pl.chi-chysquynchi-chysquyn-sucachi-chysquyn-nyngachi-chysquyn-iua
neg.chi-chysquyn-zachi-chysquyn-suca-zachi-chysquyn-zi-ngachi-chysquyn-za-n iua
2.ª pl.mi-chysquynmi-chysquyn-sucami-chysquyn-nyngami-chysquyn-iua
neg.mi-chysquyn-zami-chysquyn-suca-zami-chysquyn-zi-ngami-chysquyn-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-chysquyn-uacha-chysquyn-sucacha-chysquyn-nyngacha-chysquyn-nynguepqua
2.ª sg.ma-chysquyn-uama-chysquyn-sucama-chysquyn-nyngama-chysquyn-nynguepqua
3.ªchysquyn-uachysquyn-sucachysquyn-nyngachysquyn-nynguepqua
1.ª pl.chi-chysquyn-uachi-chysquyn-sucachi-chysquyn-nyngachi-chysquyn-nynguepqua
2.ª pl.mi-chysquyn-uami-chysquyn-sucami-chysquyn-nyngami-chysquyn-nynguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)chysquyn-u
2.ª pl. (Imp.)chysquyn-ua

Açul haçerse. Achysquynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 7r Ms. 158. Voc. fol. fol 7r

1. Anochecer.

Anochezer. Achysquynsuca [o] azinansuca; anocheser del todo, azacansuca [o] aumzansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 15v Ms. 158. Voc. fol. fol 15v

Ver también "Anochecer": chysquynsuca, umza, umzansuca, za, zacansuca, zacasuca, zahasa, zasca, zina, zinansuca


II. NULO Aclararse algo líquido. 
Paradigma verbal: chysquyn (anti. nsu.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-chysquynz-chysquyn-sucaz-chysquyn-nyngaz-chysquyn-iua
neg.z-chysquyn-zaz-chysquyn-suca-zaz-chysquyn-zi-ngaz-chysquyn-za-n iua
2.ª sg.m-chysquynm-chysquyn-sucam-chysquyn-nyngam-chysquyn-iua
neg.m-chysquyn-zam-chysquyn-suca-zam-chysquyn-zi-ngam-chysquyn-za-n iua
3.ªa-chysquyna-chysquyn-sucaa-chysquyn-nyngaa-chysquyn-iua
neg.a-chysquyn-zaa-chysquyn-suca-zaa-chysquyn-zi-ngaa-chysquyn-za-n iua
1.ª pl.chi-chysquynchi-chysquyn-sucachi-chysquyn-nyngachi-chysquyn-iua
neg.chi-chysquyn-zachi-chysquyn-suca-zachi-chysquyn-zi-ngachi-chysquyn-za-n iua
2.ª pl.mi-chysquynmi-chysquyn-sucami-chysquyn-nyngami-chysquyn-iua
neg.mi-chysquyn-zami-chysquyn-suca-zami-chysquyn-zi-ngami-chysquyn-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-chysquyn-uacha-chysquyn-sucacha-chysquyn-nyngacha-chysquyn-nynguepqua
2.ª sg.ma-chysquyn-uama-chysquyn-sucama-chysquyn-nyngama-chysquyn-nynguepqua
3.ªchysquyn-uachysquyn-sucachysquyn-nyngachysquyn-nynguepqua
1.ª pl.chi-chysquyn-uachi-chysquyn-sucachi-chysquyn-nyngachi-chysquyn-nynguepqua
2.ª pl.mi-chysquyn-uami-chysquyn-sucami-chysquyn-nyngami-chysquyn-nynguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)chysquyn-u
2.ª pl. (Imp.)chysquyn-ua

Aclararse el agua o cosa líquida. Achysquynsuca [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 4r Ms. 158. Voc. fol. fol 4r

Ver también "Azular": chysquyco