De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
m (Bot: Reemplazo automático de texto (-MUYSKA1 +MUI-ESP))
Línea 1: Línea 1:
{{MUYSKA1
+
{{MUI-ESP
 
|IPA_GONZALEZ  = kɨnsuka
 
|IPA_GONZALEZ  = kɨnsuka
 
|IPA_CONSTENLA =  
 
|IPA_CONSTENLA =  

Revisión del 23:26 28 ene 2013

quynsuca#I su. intr. Pasar, acaecer, acontecer, ocurrir, suceder (Hacerse realidad) || quynsuca#II su. intr. Esparcirse, extenderse, expandirse  || quynsuca#III  || quynsuca#IV  || quynsuca#V  || quynsuca#L I hatan ~ loc. v. (*)Ajuntarse, (*)volverse uno.

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

quynsuca, quensuca(2), qɣnsuca

Fon. Gonz.*/kɨnsuka/ Cons. */kɨnsuka/
    {{{GRUPO}}}
    I. NULO Acaecerse, efectuarse. 
    Paradigma verbal: quyn (anti. nsu.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-quynz-quyn-sucaz-quyn-nyngaz-quyn-iua
    neg.z-quyn-zaz-quyn-suca-zaz-quyn-zi-ngaz-quyn-za-n iua
    2.ª sg.m-quynm-quyn-sucam-quyn-nyngam-quyn-iua
    neg.m-quyn-zam-quyn-suca-zam-quyn-zi-ngam-quyn-za-n iua
    3.ªa-quyna-quyn-sucaa-quyn-nyngaa-quyn-iua
    neg.a-quyn-zaa-quyn-suca-zaa-quyn-zi-ngaa-quyn-za-n iua
    1.ª pl.chi-quynchi-quyn-sucachi-quyn-nyngachi-quyn-iua
    neg.chi-quyn-zachi-quyn-suca-zachi-quyn-zi-ngachi-quyn-za-n iua
    2.ª pl.mi-quynmi-quyn-sucami-quyn-nyngami-quyn-iua
    neg.mi-quyn-zami-quyn-suca-zami-quyn-zi-ngami-quyn-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-quyn-uacha-quyn-sucacha-quyn-nyngacha-quyn-nynguepqua
    2.ª sg.ma-quyn-uama-quyn-sucama-quyn-nyngama-quyn-nynguepqua
    3.ªquyn-uaquyn-sucaquyn-nyngaquyn-nynguepqua
    1.ª pl.chi-quyn-uachi-quyn-sucachi-quyn-nyngachi-quyn-nynguepqua
    2.ª pl.mi-quyn-uami-quyn-sucami-quyn-nyngami-quyn-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)quyn-u
    2.ª pl. (Imp.)quyn-ua

    Acaeçer. Aquynsuca. Acaeçióme, chahas aquyne [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 4r Ms. 158. Voc. fol. fol 4r


    II. NULO Derramarse. 
    Paradigma verbal: quyn (anti. nsu.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-quynz-quyn-sucaz-quyn-nyngaz-quyn-iua
    neg.z-quyn-zaz-quyn-suca-zaz-quyn-zi-ngaz-quyn-za-n iua
    2.ª sg.m-quynm-quyn-sucam-quyn-nyngam-quyn-iua
    neg.m-quyn-zam-quyn-suca-zam-quyn-zi-ngam-quyn-za-n iua
    3.ªa-quyna-quyn-sucaa-quyn-nyngaa-quyn-iua
    neg.a-quyn-zaa-quyn-suca-zaa-quyn-zi-ngaa-quyn-za-n iua
    1.ª pl.chi-quynchi-quyn-sucachi-quyn-nyngachi-quyn-iua
    neg.chi-quyn-zachi-quyn-suca-zachi-quyn-zi-ngachi-quyn-za-n iua
    2.ª pl.mi-quynmi-quyn-sucami-quyn-nyngami-quyn-iua
    neg.mi-quyn-zami-quyn-suca-zami-quyn-zi-ngami-quyn-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-quyn-uacha-quyn-sucacha-quyn-nyngacha-quyn-nynguepqua
    2.ª sg.ma-quyn-uama-quyn-sucama-quyn-nyngama-quyn-nynguepqua
    3.ªquyn-uaquyn-sucaquyn-nyngaquyn-nynguepqua
    1.ª pl.chi-quyn-uachi-quyn-sucachi-quyn-nyngachi-quyn-nynguepqua
    2.ª pl.mi-quyn-uami-quyn-sucami-quyn-nyngami-quyn-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)quyn-u
    2.ª pl. (Imp.)quyn-ua

    Derramarse generalmente, Hichan aiansuca, quynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 53v Ms. 158. Voc. fol. fol 53v

    Ver también "Derramar": hyzquysuca, ian, iansuca, iasqua, quynsuca


    muyian a~.
    I. loc. v. Aclararse algo, llenarse de luz. 
    Error: No se pudo extraer la raíz de quynsuca.

    Aclararse el aposento. Quypquan muyian aquynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 4r Ms. 158. Voc. fol. fol 4r

    Esclareçer el día. Muyias aquynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 74 Ms. 158. Voc. fol. fol 74