De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m |
||
| Línea 13: | Línea 13: | ||
{{tbn|rakuik (pres.) - *rakro (En pasado)|Oír.|Gómez}} | {{tbn|rakuik (pres.) - *rakro (En pasado)|Oír.|Gómez}} | ||
{{tuf|rahcuinro|Oír.|Headland}} | {{tuf|rahcuinro|Oír.|Headland}} | ||
| − | {{arh|nóʔkw-ən|oír| | + | {{arh|nóʔkw-ən|oír|Huber & Reed}} |
Revisión del 20:55 6 abr 2014
nypquasuca#I su. tr. Oir, escuchar. || nypquasuca#II su. tr. Entender, comprender. || nypquasuca#III || nypquasuca#IV || nypquasuca#V || nypquasuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
nypquasuca, nepasuca, niquasuca, nyquasuca, nɣpquasuca, nɣpquasûca, nɣpquâsuca
Fon. Gonz.*/nɨpkuasuka/ Cons.
*/nɨpkuasuka/
I. su. tr. Oir, escuchar.
Paradigma verbal: nypqua (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-m-nypqua-o | z-m-nypqua-suca | z-m-nypqua-nynga | z-m-nypqua-iua |
| neg. | z-m-nypqua-za | z-m-nypqua-suca-za | z-m-nypqua-zi-nga | z-m-nypqua-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-nypqua-o | m-m-nypqua-suca | m-m-nypqua-nynga | m-m-nypqua-iua |
| neg. | m-m-nypqua-za | m-m-nypqua-suca-za | m-m-nypqua-zi-nga | m-m-nypqua-za-n iua |
| 3.ª | a-m-nypqua-o | a-m-nypqua-suca | a-m-nypqua-nynga | a-m-nypqua-iua |
| neg. | a-m-nypqua-za | a-m-nypqua-suca-za | a-m-nypqua-zi-nga | a-m-nypqua-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-m-nypqua-o | chi-m-nypqua-suca | chi-m-nypqua-nynga | chi-m-nypqua-iua |
| neg. | chi-m-nypqua-za | chi-m-nypqua-suca-za | chi-m-nypqua-zi-nga | chi-m-nypqua-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-m-nypqua-o | mi-m-nypqua-suca | mi-m-nypqua-nynga | mi-m-nypqua-iua |
| neg. | mi-m-nypqua-za | mi-m-nypqua-suca-za | mi-m-nypqua-zi-nga | mi-m-nypqua-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-nypqua-ua | cha-nypqua-suca | cha-nypqua-nynga | cha-nypqua-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-nypqua-ua | ma-nypqua-suca | ma-nypqua-nynga | ma-nypqua-nynguepqua |
| 3.ª | nypqua-ua | nypqua-suca | nypqua-nynga | nypqua-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-nypqua-ua | chi-nypqua-suca | chi-nypqua-nynga | chi-nypqua-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-nypqua-ua | mi-nypqua-suca | mi-nypqua-nynga | mi-nypqua-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | nypqua-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | nypqua-ua |
Oir. Mnyquasuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 92r
Ver también "Oír": cuhuca, nypquasuca, quysqua
uwa central: rahcuinro - Oír. (Headland
)
Ikʉ (Arhuaco): nóʔkw-ən - oír (Huber & Reed
)
