De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m (Variable proto) |
||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = huichɨsuka | |IPA_GONZALEZ = huichɨsuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = ˈbʰuiʔʃa |
|MORFOLOGIA = ''huichy'' [[-go]] [[-squa]] | |MORFOLOGIA = ''huichy'' [[-go]] [[-squa]] | ||
}} | }} | ||
Revisión del 12:14 22 mar 2024
huichygosqua#I su. tr. Rozar arcabuco, rozar el monte || huichygosqua#II || huichygosqua#III || huichygosqua#IV || huichygosqua#V || huichygosqua#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
huichygosqua
Fon. Gonz.*/huichɨsuka/ Cons.
*/huitʲɨɣoskua/
I. su. tr. Rozar arcabuco, rozar el monte
Paradigma verbal: huichygo (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-mu-hichygo | z-mu-hichygo-suca | z-mu-hichygo-nynga | z-mu-hichygo-iua |
| neg. | z-mu-hichygo-za | z-mu-hichygo-suca-za | z-mu-hichygo-zi-nga | z-mu-hichygo-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-mu-hichygo | m-mu-hichygo-suca | m-mu-hichygo-nynga | m-mu-hichygo-iua |
| neg. | m-mu-hichygo-za | m-mu-hichygo-suca-za | m-mu-hichygo-zi-nga | m-mu-hichygo-za-n iua |
| 3.ª | a-mu-hichygo | a-mu-hichygo-suca | a-mu-hichygo-nynga | a-mu-hichygo-iua |
| neg. | a-mu-hichygo-za | a-mu-hichygo-suca-za | a-mu-hichygo-zi-nga | a-mu-hichygo-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-mu-hichygo | chi-mu-hichygo-suca | chi-mu-hichygo-nynga | chi-mu-hichygo-iua |
| neg. | chi-mu-hichygo-za | chi-mu-hichygo-suca-za | chi-mu-hichygo-zi-nga | chi-mu-hichygo-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-mu-hichygo | mi-mu-hichygo-suca | mi-mu-hichygo-nynga | mi-mu-hichygo-iua |
| neg. | mi-mu-hichygo-za | mi-mu-hichygo-suca-za | mi-mu-hichygo-zi-nga | mi-mu-hichygo-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-huichygo-ua | cha-huichygo-suca | cha-huichygo-nynga | cha-huichygo-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-huichygo-ua | ma-huichygo-suca | ma-huichygo-nynga | ma-huichygo-nynguepqua |
| 3.ª | huichygo-ua | huichygo-suca | huichygo-nynga | huichygo-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-huichygo-ua | chi-huichygo-suca | chi-huichygo-nynga | chi-huichygo-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-huichygo-ua | mi-huichygo-suca | mi-huichygo-nynga | mi-huichygo-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | huichygo-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | huichygo-ua |
[sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - arcabuco = Zehuichygosqua. neutro. Ms. 2923. fol. Rozar arcabuco = Zehuichygosqua. neutro.
Ver también "Rozar": huichygosqua, zosygosqua, zosysuca
uwa central: buhtchacro - 1. tumbar. 2. arrancar (de raíz). 3. inclinarse. (Headland
)
