De Muysc cubun - Lengua Muisca

m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=)
m
Línea 2: Línea 2:
 
|IPA_GONZALEZ  = un
 
|IPA_GONZALEZ  = un
 
|IPA_CONSTENLA =  
 
|IPA_CONSTENLA =  
|PROTO        = **naʔna-
+
|PROTO        = ˈuʔna-
|MORFOLOGIA    =  
+
|FON          = ˈuna ~ ˈuʔna-
}}
+
|GRUPO        =  
 
 
{{I| adv. | Ese otro lado, esa otra parte. |cit=
 
 
 
 
 
 
 
{{voc_158| Paʃar de eʃotra parte del rrío <nowiki>=</nowiki> ''sien <u>un</u> zansuca''<br>
 
Paʃar a otra coʃa de eʃotra parte del rrìo <nowiki>=</nowiki> ''sien <u>un</u> btasqua'' <nowiki>=</nowiki> |95r}}
 
{{manuscrito_2923|Desotra parte del Rio <nowiki>=</nowiki> ''Xien vna''.|19r}}
 
  
 +
[[c1::u:u]]
 +
[[c1::0:ʔ]]
 +
[[c1::n:n]]
 +
[[c1::a:a]]
  
 +
[[c1::0:ɾ]]
 +
[[c1::0:a]]
  
 +
|MORFOLOGIA    =
 +
}}
  
 +
{{I| adv. | Ese otro lado, esa otra parte
 +
|sema = Al otro lado
 
|cog=
 
|cog=
 
+
 
+
{{tuf|úrara,_uhrara|allá|Headland}} <!-- En otro lado -->
 
 
 
{{tuf|rahraya|otro lado|Headland}}
 
{{tuf|rahraya|otro lado|Headland}}
 
{{tuf|utar_uriar|adv. distancia (medio kilómetro aproximadamente).|Headland}}
 
{{tuf|utar_uriar|adv. distancia (medio kilómetro aproximadamente).|Headland}}
  
 +
|cit=
  
 +
{{voc_158| Paʃar de eʃotra parte del rrío <nowiki>=</nowiki> ''sien <u>un</u> zansuca''<br>
 +
Paʃar a otra coʃa de eʃotra parte del rrìo <nowiki>=</nowiki> ''sien <u>un</u> btasqua'' <nowiki>=</nowiki> |95r}}
 +
{{manuscrito_2923|Desotra parte del Rio <nowiki>=</nowiki> ''Xien vna''.|19r}}
  
|sema=Al otro lado}}
+
|sub =
  
{{L_I| loc. adv. | Mucho más |~quie
+
{{subacep
|def = lit. &#42;Muy al otro lado  
+
| ~quie
 
+
| Mucho más
 
+
| def = lit. &#42;Muy al otro lado  
 
+
| citas =  
 
 
|cit=  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
   
 
{{voc_158|Tener menos ʠ comer <nowiki>=</nowiki> ''<u>unquie</u> zequychyquy magueza, hysquie zequychyquy magueza'', |117r}}
 
{{voc_158|Tener menos ʠ comer <nowiki>=</nowiki> ''<u>unquie</u> zequychyquy magueza, hysquie zequychyquy magueza'', |117r}}
 
{{manuscrito_2923|No se mucho <nowiki>=</nowiki> ''Aiquie zemucanza''. l. ''<u>vnquie</u> zemucanza''.|31r}}
 
{{manuscrito_2923|No se mucho <nowiki>=</nowiki> ''Aiquie zemucanza''. l. ''<u>vnquie</u> zemucanza''.|31r}}
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
|sub=
 
|sub=
Línea 80: Línea 46:
 
{{subacep
 
{{subacep
 
| ~nza
 
| ~nza
| No mucho/a.
+
| No mucho/a
 +
| sema = Mucho
 
| citas =
 
| citas =
 
{{manuscrito_2923|No mucho <nowiki>=</nowiki> ''fiquenza''. l. ''Aiquienza''. l. ''<u>vnquienza</u>''.|31r}}
 
{{manuscrito_2923|No mucho <nowiki>=</nowiki> ''fiquenza''. l. ''Aiquienza''. l. ''<u>vnquienza</u>''.|31r}}
 
   
 
   
 +
}}
 
}}
 
}}
  
|sema=Mucho}}
+
}}

Revisión del 12:07 18 ene 2026

una#I adv. Ese otro lado, esa otra parte  || una#II  || una#III  || una#IV  || una#V  || una#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

una, un

Fon. Gonz.*/un/ Cons. */una/
    u:u 0:ʔ n:n a:a 0:ɾ 0:a
    I. adv. Ese otro lado, esa otra parte 

    Ver también " Al otro lado ": una

    Paʃar de eʃotra parte del rrío = sien un zansuca
    Paʃar a otra coʃa de eʃotra parte del rrìo = sien un btasqua = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 95r

    Desotra parte del Rio = Xien vna. [sic] (Giraldo & Gómez, 2012) - Ms. 2923. fol. 19r

    uwa central: úrara,_uhrara - allá (Headland )
    uwa central: rahraya - otro lado (Headland )
    uwa central: utar_uriar - adv. distancia (medio kilómetro aproximadamente). (Headland )
      ~quie
    1. Mucho más (lit. *Muy al otro lado)

      Tener menos ʠ comer = unquie zequychyquy magueza, hysquie zequychyquy magueza, [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 117r

      No se mucho = Aiquie zemucanza. l. vnquie zemucanza. [sic] (Giraldo & Gómez, 2012) - Ms. 2923. fol. 31r

        ~nza
      1. No mucho/a

        No mucho = fiquenza. l. Aiquienza. l. vnquienza. [sic] (Giraldo & Gómez, 2012) - Ms. 2923. fol. 31r

        Ver también " Mucho ": -ia, angua, bie, fuyza, una, yny