De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m |
||
| Línea 8: | Línea 8: | ||
{{I| anti. nsu. | Acaecerse, efectuarse. }} | {{I| anti. nsu. | Acaecerse, efectuarse. }} | ||
{{voc_158|Acaeçer. ''Aquynsuca''. Acaeçióme, ''chahas aquyne''|fol 4r}} | {{voc_158|Acaeçer. ''Aquynsuca''. Acaeçióme, ''chahas aquyne''|fol 4r}} | ||
| + | |||
| + | {{II| anti. nsu.| Derramarse. }} | ||
| + | {{voc_158|Derramarse generalmente, ''Hichan aiansuca, quynsuca''.|fol 53v}} | ||
| + | |||
| + | {{sema|Derramar}}}} | ||
{{II| loc. v. | Aclararse algo, llenarse de luz. | muyian a~ }} | {{II| loc. v. | Aclararse algo, llenarse de luz. | muyian a~ }} | ||
{{voc_158|Aclararse el aposento. ''Quypquan muyian aquynsuca''.|fol 4r}} | {{voc_158|Aclararse el aposento. ''Quypquan muyian aquynsuca''.|fol 4r}} | ||
{{voc_158|Esclareçer el día. ''Muyias aquynsuca''.|fol 74}} | {{voc_158|Esclareçer el día. ''Muyias aquynsuca''.|fol 74}} | ||
Revisión del 16:13 27 nov 2011
I. NULO Acaecerse, efectuarse.
Paradigma verbal: quyn (anti. nsu.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-quyn | z-quyn-suca | z-quyn-nynga | z-quyn-iua |
| neg. | z-quyn-za | z-quyn-suca-za | z-quyn-zi-nga | z-quyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-quyn | m-quyn-suca | m-quyn-nynga | m-quyn-iua |
| neg. | m-quyn-za | m-quyn-suca-za | m-quyn-zi-nga | m-quyn-za-n iua |
| 3.ª | a-quyn | a-quyn-suca | a-quyn-nynga | a-quyn-iua |
| neg. | a-quyn-za | a-quyn-suca-za | a-quyn-zi-nga | a-quyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-quyn | chi-quyn-suca | chi-quyn-nynga | chi-quyn-iua |
| neg. | chi-quyn-za | chi-quyn-suca-za | chi-quyn-zi-nga | chi-quyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-quyn | mi-quyn-suca | mi-quyn-nynga | mi-quyn-iua |
| neg. | mi-quyn-za | mi-quyn-suca-za | mi-quyn-zi-nga | mi-quyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyn-ua | cha-quyn-suca | cha-quyn-nynga | cha-quyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyn-ua | ma-quyn-suca | ma-quyn-nynga | ma-quyn-nynguepqua |
| 3.ª | quyn-ua | quyn-suca | quyn-nynga | quyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyn-ua | chi-quyn-suca | chi-quyn-nynga | chi-quyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyn-ua | mi-quyn-suca | mi-quyn-nynga | mi-quyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | quyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | quyn-ua |
Acaeçer. Aquynsuca. Acaeçióme, chahas aquyne [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 4r Ms. 158. Voc. fol. fol 4r
II. NULO Derramarse.
Paradigma verbal: quyn (anti. nsu.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-quyn | z-quyn-suca | z-quyn-nynga | z-quyn-iua |
| neg. | z-quyn-za | z-quyn-suca-za | z-quyn-zi-nga | z-quyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-quyn | m-quyn-suca | m-quyn-nynga | m-quyn-iua |
| neg. | m-quyn-za | m-quyn-suca-za | m-quyn-zi-nga | m-quyn-za-n iua |
| 3.ª | a-quyn | a-quyn-suca | a-quyn-nynga | a-quyn-iua |
| neg. | a-quyn-za | a-quyn-suca-za | a-quyn-zi-nga | a-quyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-quyn | chi-quyn-suca | chi-quyn-nynga | chi-quyn-iua |
| neg. | chi-quyn-za | chi-quyn-suca-za | chi-quyn-zi-nga | chi-quyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-quyn | mi-quyn-suca | mi-quyn-nynga | mi-quyn-iua |
| neg. | mi-quyn-za | mi-quyn-suca-za | mi-quyn-zi-nga | mi-quyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyn-ua | cha-quyn-suca | cha-quyn-nynga | cha-quyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyn-ua | ma-quyn-suca | ma-quyn-nynga | ma-quyn-nynguepqua |
| 3.ª | quyn-ua | quyn-suca | quyn-nynga | quyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyn-ua | chi-quyn-suca | chi-quyn-nynga | chi-quyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyn-ua | mi-quyn-suca | mi-quyn-nynga | mi-quyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | quyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | quyn-ua |
Derramarse generalmente, Hichan aiansuca, quynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 53v Ms. 158. Voc. fol. fol 53v
Ver también "Derramar": hyzquysuca, ian, iansuca, iasqua, quynsuca
}}
muyian a~.
II. loc. v. Aclararse algo, llenarse de luz.
II. loc. v. Aclararse algo, llenarse de luz.
Error: No se pudo extraer la raíz de quynsuca.
Aclararse el aposento. Quypquan muyian aquynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 4r Ms. 158. Voc. fol. fol 4r
Esclareçer el día. Muyias aquynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 74 Ms. 158. Voc. fol. fol 74
