De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
m
Línea 10: Línea 10:
 
{{voc_158|Llégate acá. ''Sieca zo'' [o] ''sieca quyu''. Llegaos acá, ''sieca bizu''. Llégate acá, sede ápud me, ''sieca tycu''. Llégalo acá, ''siec quycu''. Llégate allá, ''aca zo, aca quyu''. Llegaos allá, ''acabizu''. Llégalo allá, ''acquycu''.|fol 85r}}
 
{{voc_158|Llégate acá. ''Sieca zo'' [o] ''sieca quyu''. Llegaos acá, ''sieca bizu''. Llégate acá, sede ápud me, ''sieca tycu''. Llégalo acá, ''siec quycu''. Llégate allá, ''aca zo, aca quyu''. Llegaos allá, ''acabizu''. Llégalo allá, ''acquycu''.|fol 85r}}
 
{{voc_158|Echádo acá. ''Si btasqua''. |fol  64v}}
 
{{voc_158|Echádo acá. ''Si btasqua''. |fol  64v}}
 +
{{voc_158|Pasar de la casa acá. ''Guen si zemisqua''.|fol 95r}}
  
 
{{sema|Acá}}
 
{{sema|Acá}}

Revisión del 18:17 26 dic 2011

Plantilla:MUYSKA1


I. adv. l. Acá, en un lugar cercano de la persona que habla. Cuando se utilizan verbos de poner se usa sieka, por ejemplo: sieka zo, sieka tyku, sieka kyku, etc. 
Conjugar
Paradigma verbal: sie (adv. l.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-siez-sie-squaz-sie-ngaz-sie-iua
neg.z-sie-zaz-sie-squa-zaz-sie-zi-ngaz-sie-za-n iua
2.ª sg.m-siem-sie-squam-sie-ngam-sie-iua
neg.m-sie-zam-sie-squa-zam-sie-zi-ngam-sie-za-n iua
3.ªa-siea-sie-squaa-sie-ngaa-sie-iua
neg.a-sie-zaa-sie-squa-zaa-sie-zi-ngaa-sie-za-n iua
1.ª pl.chi-siechi-sie-squachi-sie-ngachi-sie-iua
neg.chi-sie-zachi-sie-squa-zachi-sie-zi-ngachi-sie-za-n iua
2.ª pl.mi-siemi-sie-squami-sie-ngami-sie-iua
neg.mi-sie-zami-sie-squa-zami-sie-zi-ngami-sie-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-sie-iacha-sie-scacha-sie-ngacha-sie-nguepqua
2.ª sg.ma-sie-iama-sie-scama-sie-ngama-sie-nguepqua
3.ªsie-iasie-scasie-ngasie-nguepqua
1.ª pl.chi-sie-iachi-sie-scachi-sie-ngachi-sie-nguepqua
2.ª pl.mi-sie-iami-sie-scami-sie-ngami-sie-nguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)sie-u
2.ª pl. (Imp.)sie-ua

Acá, adverbio de mouimiento. Si [o] sie, pero cada uno pide diferentes verbos, como se uerá por los exenplos çiguientes: tráelo acá, sisoco; daca acá, sinyu; échalo acá, sito; acá uino, si ahuque; llégate acá, siecazo [o] siecatycu; llegaos acá, siecabizu; si es multitud de jente que está en hilera: llegaos acá, sisuhuco; llégalo acá, siecquycu; çi es cosa larga: llégalo acá, sisuhuco. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 3v Ms. 158. Voc. fol. fol 3v

Llégate acá. Sieca zo [o] sieca quyu. Llegaos acá, sieca bizu. Llégate acá, sede ápud me, sieca tycu. Llégalo acá, siec quycu. Llégate allá, aca zo, aca quyu. Llegaos allá, acabizu. Llégalo allá, acquycu. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 85r Ms. 158. Voc. fol. fol 85r

Echádo acá. Si btasqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 64v Ms. 158. Voc. fol. fol 64v

Pasar de la casa acá. Guen si zemisqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 95r Ms. 158. Voc. fol. fol 95r

Ver también "Acá":


II. adv. l. Hacia acá, para acá. 
Conjugar
Paradigma verbal: sie (adv. l.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-siez-sie-squaz-sie-ngaz-sie-iua
neg.z-sie-zaz-sie-squa-zaz-sie-zi-ngaz-sie-za-n iua
2.ª sg.m-siem-sie-squam-sie-ngam-sie-iua
neg.m-sie-zam-sie-squa-zam-sie-zi-ngam-sie-za-n iua
3.ªa-siea-sie-squaa-sie-ngaa-sie-iua
neg.a-sie-zaa-sie-squa-zaa-sie-zi-ngaa-sie-za-n iua
1.ª pl.chi-siechi-sie-squachi-sie-ngachi-sie-iua
neg.chi-sie-zachi-sie-squa-zachi-sie-zi-ngachi-sie-za-n iua
2.ª pl.mi-siemi-sie-squami-sie-ngami-sie-iua
neg.mi-sie-zami-sie-squa-zami-sie-zi-ngami-sie-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-sie-iacha-sie-scacha-sie-ngacha-sie-nguepqua
2.ª sg.ma-sie-iama-sie-scama-sie-ngama-sie-nguepqua
3.ªsie-iasie-scasie-ngasie-nguepqua
1.ª pl.chi-sie-iachi-sie-scachi-sie-ngachi-sie-nguepqua
2.ª pl.mi-sie-iami-sie-scami-sie-ngami-sie-nguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)sie-u
2.ª pl. (Imp.)sie-ua

Alargar otra cosa a çiacá. Sibchosqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 10r Ms. 158. Voc. fol. fol 10r

Alargar, esto es, tirar açiacá. Sibsuhusqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 10r Ms. 158. Voc. fol. fol 10r

Alargar la mano açiacá. Siy[t]chosqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 10r Ms. 158. Voc. fol. fol 10r