De Muysc cubun - Lengua Muisca
I. NULO
Paradigma verbal: cuhumy (tr. apkyky b~. acrecentar su ánimo.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-cuhumy | z-b-cuhumy-suca | z-b-cuhumy-nynga | z-b-cuhumy-iua |
| neg. | z-b-cuhumy-za | z-b-cuhumy-suca-za | z-b-cuhumy-zi-nga | z-b-cuhumy-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-cuhumy | m-m-cuhumy-suca | m-m-cuhumy-nynga | m-m-cuhumy-iua |
| neg. | m-m-cuhumy-za | m-m-cuhumy-suca-za | m-m-cuhumy-zi-nga | m-m-cuhumy-za-n iua |
| 3.ª | a-b-cuhumy | a-b-cuhumy-suca | a-b-cuhumy-nynga | a-b-cuhumy-iua |
| neg. | a-b-cuhumy-za | a-b-cuhumy-suca-za | a-b-cuhumy-zi-nga | a-b-cuhumy-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-cuhumy | chi-b-cuhumy-suca | chi-b-cuhumy-nynga | chi-b-cuhumy-iua |
| neg. | chi-b-cuhumy-za | chi-b-cuhumy-suca-za | chi-b-cuhumy-zi-nga | chi-b-cuhumy-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-cuhumy | mi-b-cuhumy-suca | mi-b-cuhumy-nynga | mi-b-cuhumy-iua |
| neg. | mi-b-cuhumy-za | mi-b-cuhumy-suca-za | mi-b-cuhumy-zi-nga | mi-b-cuhumy-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-cuhumy-ua | cha-cuhumy-suca | cha-cuhumy-nynga | cha-cuhumy-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-cuhumy-ua | ma-cuhumy-suca | ma-cuhumy-nynga | ma-cuhumy-nynguepqua |
| 3.ª | cuhumy-ua | cuhumy-suca | cuhumy-nynga | cuhumy-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-cuhumy-ua | chi-cuhumy-suca | chi-cuhumy-nynga | chi-cuhumy-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-cuhumy-ua | mi-cuhumy-suca | mi-cuhumy-nynga | mi-cuhumy-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | cuhumy-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | cuhumy-ua |
Animar a otro. Apquyquy bcuhumysuca [o] apquyquy cuhumac bgasqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 15v Ms. 158. Voc. fol. fol 15v
Ver también "Agrandar": cuhuma, cuhumynsuca
