De Muysc cubun - Lengua Muisca
I. NULO Hui i~. Encogerse.
Paradigma verbal: su (sk. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-su | i-su-squa | i-su-nga | i-su-iua |
| neg. | i-su-za | i-su-squa-za | i-su-zi-nga | i-su-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-su | m-su-squa | m-su-nga | m-su-iua |
| neg. | m-su-za | m-su-squa-za | m-su-zi-nga | m-su-za-n iua |
| 3.ª | a-su | a-su-squa | a-su-nga | a-su-iua |
| neg. | a-su-za | a-su-squa-za | a-su-zi-nga | a-su-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-su | chi-su-squa | chi-su-nga | chi-su-iua |
| neg. | chi-su-za | chi-su-squa-za | chi-su-zi-nga | chi-su-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-su | mi-su-squa | mi-su-nga | mi-su-iua |
| neg. | mi-su-za | mi-su-squa-za | mi-su-zi-nga | mi-su-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-su-ia | cha-su-sca | cha-su-nga | cha-su-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-su-ia | ma-su-sca | ma-su-nga | ma-su-nguepqua |
| 3.ª | a-su-ia | a-su-sca | a-su-nga | a-su-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-su-ia | chi-su-sca | chi-su-nga | chi-su-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-su-ia | mi-su-sca | mi-su-nga | mi-su-nguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-su-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-su-ua |
Encojerse. Hui isusqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 71r Ms. 158. Voc. fol. fol 71r
Encogerse = Huquy isusqua. imp. huquy asuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - 20v Ms. 2923. fol. fol 20v
II. NULO Cubrir, vestir.
Paradigma verbal: su (sk. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-su | z-b-su-squa | z-b-su-nga | z-b-su-iua |
| neg. | z-b-su-za | z-b-su-squa-za | z-b-su-zi-nga | z-b-su-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-su | m-m-su-squa | m-m-su-nga | m-m-su-iua |
| neg. | m-m-su-za | m-m-su-squa-za | m-m-su-zi-nga | m-m-su-za-n iua |
| 3.ª | a-b-su | a-b-su-squa | a-b-su-nga | a-b-su-iua |
| neg. | a-b-su-za | a-b-su-squa-za | a-b-su-zi-nga | a-b-su-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-su | chi-b-su-squa | chi-b-su-nga | chi-b-su-iua |
| neg. | chi-b-su-za | chi-b-su-squa-za | chi-b-su-zi-nga | chi-b-su-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-su | mi-b-su-squa | mi-b-su-nga | mi-b-su-iua |
| neg. | mi-b-su-za | mi-b-su-squa-za | mi-b-su-zi-nga | mi-b-su-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-su-ia | cha-su-sca | cha-su-nga | cha-su-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-su-ia | ma-su-sca | ma-su-nga | ma-su-nguepqua |
| 3.ª | su-ia | su-sca | su-nga | su-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-su-ia | chi-su-sca | chi-su-nga | chi-su-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-su-ia | mi-su-sca | mi-su-nga | mi-su-nguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | su-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | su-ua |
(Pretérito bsu. Imperativo su.
Dar de uestir. Bsusqua. Pretérito, bsu, Ymperatiuo, su; chamusca, chasue, chasuinga. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 5v Ms. 158. Voc. fol. fol 5v
Estirar algo = Yn. l. Yquyzebsusqua. l. Asuhuca zebquysqua. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - 22v Ms. 2923. fol. fol 22v
