De Muysc cubun - Lengua Muisca

Plantilla:MUYSKA1


I. su. tr. Refregar, raspar, cepillar. 
Conjugar
Paradigma verbal: ohosy (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-b-ohosyz-b-ohosy-sucaz-b-ohosy-nyngaz-b-ohosy-iua
neg.z-b-ohosy-zaz-b-ohosy-suca-zaz-b-ohosy-zi-ngaz-b-ohosy-za-n iua
2.ª sg.m-m-ohosym-m-ohosy-sucam-m-ohosy-nyngam-m-ohosy-iua
neg.m-m-ohosy-zam-m-ohosy-suca-zam-m-ohosy-zi-ngam-m-ohosy-za-n iua
3.ªa-b-ohosya-b-ohosy-sucaa-b-ohosy-nyngaa-b-ohosy-iua
neg.a-b-ohosy-zaa-b-ohosy-suca-zaa-b-ohosy-zi-ngaa-b-ohosy-za-n iua
1.ª pl.chi-b-ohosychi-b-ohosy-sucachi-b-ohosy-nyngachi-b-ohosy-iua
neg.chi-b-ohosy-zachi-b-ohosy-suca-zachi-b-ohosy-zi-ngachi-b-ohosy-za-n iua
2.ª pl.mi-b-ohosymi-b-ohosy-sucami-b-ohosy-nyngami-b-ohosy-iua
neg.mi-b-ohosy-zami-b-ohosy-suca-zami-b-ohosy-zi-ngami-b-ohosy-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-ohosy-uacha-ohosy-sucacha-ohosy-nyngacha-ohosy-nynguepqua
2.ª sg.ma-ohosy-uama-ohosy-sucama-ohosy-nyngama-ohosy-nynguepqua
3.ªohosy-uaohosy-sucaohosy-nyngaohosy-nynguepqua
1.ª pl.chi-ohosy-uachi-ohosy-sucachi-ohosy-nyngachi-ohosy-nynguepqua
2.ª pl.mi-ohosy-uami-ohosy-sucami-ohosy-nyngami-ohosy-nynguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)ohosy-u
2.ª pl. (Imp.)ohosy-ua

Refregar = Zemohosysuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - 36v Ms. 2923. fol. fol 36v

Raer. Zmohosysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 107v Ms. 158. Voc. fol. fol 107v

Alisar. Zmohosysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 12r Ms. 158. Voc. fol. fol 12r

Açepillar. Zemohosysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 6r Ms. 158. Voc. fol. fol 6r

Plantilla:semantico


yc zm~.
I. su. tr. Untar, ungir. 
Conjugar
Paradigma verbal: ohosy (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-b-ohosyz-b-ohosy-sucaz-b-ohosy-nyngaz-b-ohosy-iua
neg.z-b-ohosy-zaz-b-ohosy-suca-zaz-b-ohosy-zi-ngaz-b-ohosy-za-n iua
2.ª sg.m-m-ohosym-m-ohosy-sucam-m-ohosy-nyngam-m-ohosy-iua
neg.m-m-ohosy-zam-m-ohosy-suca-zam-m-ohosy-zi-ngam-m-ohosy-za-n iua
3.ªa-b-ohosya-b-ohosy-sucaa-b-ohosy-nyngaa-b-ohosy-iua
neg.a-b-ohosy-zaa-b-ohosy-suca-zaa-b-ohosy-zi-ngaa-b-ohosy-za-n iua
1.ª pl.chi-b-ohosychi-b-ohosy-sucachi-b-ohosy-nyngachi-b-ohosy-iua
neg.chi-b-ohosy-zachi-b-ohosy-suca-zachi-b-ohosy-zi-ngachi-b-ohosy-za-n iua
2.ª pl.mi-b-ohosymi-b-ohosy-sucami-b-ohosy-nyngami-b-ohosy-iua
neg.mi-b-ohosy-zami-b-ohosy-suca-zami-b-ohosy-zi-ngami-b-ohosy-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-ohosy-uacha-ohosy-sucacha-ohosy-nyngacha-ohosy-nynguepqua
2.ª sg.ma-ohosy-uama-ohosy-sucama-ohosy-nyngama-ohosy-nynguepqua
3.ªohosy-uaohosy-sucaohosy-nyngaohosy-nynguepqua
1.ª pl.chi-ohosy-uachi-ohosy-sucachi-ohosy-nyngachi-ohosy-nynguepqua
2.ª pl.mi-ohosy-uami-ohosy-sucami-ohosy-nyngami-ohosy-nynguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)ohosy-u
2.ª pl. (Imp.)ohosy-ua

(Imperativo: ohosu.)

Ungir = Yquy zemohosy suca. Vntar. imp.o yquyohosu, yquymahosua. [sic] (Giraldo & Gómez, 2011) - 73r Ms. 2924. fol. fol 73r

Vntar. Yc zemohosúca. Ymperat[iv]o, yc ohosu; yc chahasuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 123v Ms. 158. Voc. fol. fol 123v