De Muysc cubun - Lengua Muisca
xinsuca#I su. tr. Coser (Unir con hilo recortes de tela, cuero o materias similares) || xinsuca#II || xinsuca#III || xinsuca#IV || xinsuca#V || xinsuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
xinsuca
Fon. Gonz.*/sinsuka/ Cons.
*/sinsuka/
Morf. xine -suca
- 1. muys b~. Remendar.
I. su. tr. Coser.
Paradigma verbal: xin (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-xin | z-b-xin-suca | z-b-xin-nynga | z-b-xin-iua |
| neg. | z-b-xin-za | z-b-xin-suca-za | z-b-xin-zi-nga | z-b-xin-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-xin | m-m-xin-suca | m-m-xin-nynga | m-m-xin-iua |
| neg. | m-m-xin-za | m-m-xin-suca-za | m-m-xin-zi-nga | m-m-xin-za-n iua |
| 3.ª | a-b-xin | a-b-xin-suca | a-b-xin-nynga | a-b-xin-iua |
| neg. | a-b-xin-za | a-b-xin-suca-za | a-b-xin-zi-nga | a-b-xin-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-xin | chi-b-xin-suca | chi-b-xin-nynga | chi-b-xin-iua |
| neg. | chi-b-xin-za | chi-b-xin-suca-za | chi-b-xin-zi-nga | chi-b-xin-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-xin | mi-b-xin-suca | mi-b-xin-nynga | mi-b-xin-iua |
| neg. | mi-b-xin-za | mi-b-xin-suca-za | mi-b-xin-zi-nga | mi-b-xin-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-xin-ua | cha-xin-suca | cha-xin-nynga | cha-xin-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-xin-ua | ma-xin-suca | ma-xin-nynga | ma-xin-nynguepqua |
| 3.ª | xin-ua | xin-suca | xin-nynga | xin-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-xin-ua | chi-xin-suca | chi-xin-nynga | chi-xin-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-xin-ua | mi-xin-suca | mi-xin-nynga | mi-xin-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | xin-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | xin-ua |
Coser = Zebxinsuca. activo. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 14r
Ver también "Coser": xinegosqua, xinsuca
Remendar = ipquauie yn zmuys bxinsuca [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 109r
