De Muysc cubun - Lengua Muisca
muyhyzasuca#I su. tr. Torcer (dos hebras o cualquier cosa gruesa como el dedo o la mano) || muyhyzasuca#II || muyhyzasuca#III || muyhyzasuca#IV || muyhyzasuca#V || muyhyzasuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
muyhyzasuca
Fon. Gonz.*/mʷɨhɨtʂasuka/ Cons.
*/mʷɨhɨtsasuka/
I. su. tr. Torcer (*dos hebras o cualquier cosa gruesa).
Paradigma verbal: muyhyza (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-muyhyza-o | z-b-muyhyza-suca | z-b-muyhyza-nynga | z-b-muyhyza-iua |
| neg. | z-b-muyhyza-za | z-b-muyhyza-suca-za | z-b-muyhyza-zi-nga | z-b-muyhyza-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-muyhyza-o | m-m-muyhyza-suca | m-m-muyhyza-nynga | m-m-muyhyza-iua |
| neg. | m-m-muyhyza-za | m-m-muyhyza-suca-za | m-m-muyhyza-zi-nga | m-m-muyhyza-za-n iua |
| 3.ª | a-b-muyhyza-o | a-b-muyhyza-suca | a-b-muyhyza-nynga | a-b-muyhyza-iua |
| neg. | a-b-muyhyza-za | a-b-muyhyza-suca-za | a-b-muyhyza-zi-nga | a-b-muyhyza-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-muyhyza-o | chi-b-muyhyza-suca | chi-b-muyhyza-nynga | chi-b-muyhyza-iua |
| neg. | chi-b-muyhyza-za | chi-b-muyhyza-suca-za | chi-b-muyhyza-zi-nga | chi-b-muyhyza-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-muyhyza-o | mi-b-muyhyza-suca | mi-b-muyhyza-nynga | mi-b-muyhyza-iua |
| neg. | mi-b-muyhyza-za | mi-b-muyhyza-suca-za | mi-b-muyhyza-zi-nga | mi-b-muyhyza-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-muyhyza-ua | cha-muyhyza-suca | cha-muyhyza-nynga | cha-muyhyza-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-muyhyza-ua | ma-muyhyza-suca | ma-muyhyza-nynga | ma-muyhyza-nynguepqua |
| 3.ª | muyhyza-ua | muyhyza-suca | muyhyza-nynga | muyhyza-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-muyhyza-ua | chi-muyhyza-suca | chi-muyhyza-nynga | chi-muyhyza-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-muyhyza-ua | mi-muyhyza-suca | mi-muyhyza-nynga | mi-muyhyza-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | muyhyza-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | muyhyza-ua |
Torser cabuya o otra qualquiera Coʃa grueʃa ys zemuyhyzasuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 120v
Ver también "Torcer": beheta, behetasuca, bususuca, muyhyzansuca, muyhyzasuca
uwa central: bayronro,_bachronro - torcer (dos hebras) (Headland
)
amuyhyzoca.
L.II. loc. n. Torcido/a.
L.II. loc. n. Torcido/a.
Torsida coʃa asi = amuyhyzoca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 120v
