De Muysc cubun - Lengua Muisca

pquihistansuca#I su. intr. Quemarse (Ser afectado por una fuente calórica que incide o impacta en una superficie) || pquihistansuca#II  || pquihistansuca#III  || pquihistansuca#IV  || pquihistansuca#V  || pquihistansuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

pquihistansuca

Fon. Gonz.*/pkihistansuka/ Cons. */pkihistansuka/
    {{{GRUPO}}}
    p~.
    I. su. tr. Pegar, dar ( Dicho de una fuente calórica: Incidir o impactar en una superficie. )
    Conjugar
    Paradigma verbal: pquihistan (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-pquihistanz-b-pquihistan-sucaz-b-pquihistan-nyngaz-b-pquihistan-iua
    neg.z-b-pquihistan-zaz-b-pquihistan-suca-zaz-b-pquihistan-zi-ngaz-b-pquihistan-za-n iua
    2.ª sg.m-m-pquihistanm-m-pquihistan-sucam-m-pquihistan-nyngam-m-pquihistan-iua
    neg.m-m-pquihistan-zam-m-pquihistan-suca-zam-m-pquihistan-zi-ngam-m-pquihistan-za-n iua
    3.ªa-b-pquihistana-b-pquihistan-sucaa-b-pquihistan-nyngaa-b-pquihistan-iua
    neg.a-b-pquihistan-zaa-b-pquihistan-suca-zaa-b-pquihistan-zi-ngaa-b-pquihistan-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-pquihistanchi-b-pquihistan-sucachi-b-pquihistan-nyngachi-b-pquihistan-iua
    neg.chi-b-pquihistan-zachi-b-pquihistan-suca-zachi-b-pquihistan-zi-ngachi-b-pquihistan-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-pquihistanmi-b-pquihistan-sucami-b-pquihistan-nyngami-b-pquihistan-iua
    neg.mi-b-pquihistan-zami-b-pquihistan-suca-zami-b-pquihistan-zi-ngami-b-pquihistan-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-pquihistan-uacha-pquihistan-sucacha-pquihistan-nyngacha-pquihistan-nynguepqua
    2.ª sg.ma-pquihistan-uama-pquihistan-sucama-pquihistan-nyngama-pquihistan-nynguepqua
    3.ªpquihistan-uapquihistan-sucapquihistan-nyngapquihistan-nynguepqua
    1.ª pl.chi-pquihistan-uachi-pquihistan-sucachi-pquihistan-nyngachi-pquihistan-nynguepqua
    2.ª pl.mi-pquihistan-uami-pquihistan-sucami-pquihistan-nyngami-pquihistan-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)pquihistan-u
    2.ª pl. (Imp.)pquihistan-ua
    Quemarʃe al sol = suaz chahan abcus zpquihiſtansuca [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 106v
    1. chahas a~. Pegarme, darme (hablando de una fuente calórica).
    Pegárseme. Chahas afihibynsuca [o] chahas apquihistansuca [o] chahan azasqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 96v
    Ver también "Pegar": fihibynsuca, fihibysuca, zasqua