De Muysc cubun - Lengua Muisca

Plantilla:MUYSKA1

Plantilla:vari


I. sq. intr. Morir. 
Conjugar
Paradigma verbal: bgy (sq. intr.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-bgyz-bgy-squaz-bgy-ngaz-bgy-iua
neg.z-bgy-zaz-bgy-squa-zaz-bgy-zi-ngaz-bgy-za-n iua
2.ª sg.m-bgym-bgy-squam-bgy-ngam-bgy-iua
neg.m-bgy-zam-bgy-squa-zam-bgy-zi-ngam-bgy-za-n iua
3.ªa-bgya-bgy-squaa-bgy-ngaa-bgy-iua
neg.a-bgy-zaa-bgy-squa-zaa-bgy-zi-ngaa-bgy-za-n iua
1.ª pl.chi-bgychi-bgy-squachi-bgy-ngachi-bgy-iua
neg.chi-bgy-zachi-bgy-squa-zachi-bgy-zi-ngachi-bgy-za-n iua
2.ª pl.mi-bgymi-bgy-squami-bgy-ngami-bgy-iua
neg.mi-bgy-zami-bgy-squa-zami-bgy-zi-ngami-bgy-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-bgy-iacha-bgy-scacha-bgy-ngacha-bgy-nguepqua
2.ª sg.ma-bgy-iama-bgy-scama-bgy-ngama-bgy-nguepqua
3.ªa-bgy-iaa-bgy-scaa-bgy-ngaa-bgy-nguepqua
1.ª pl.chi-bgy-iachi-bgy-scachi-bgy-ngachi-bgy-nguepqua
2.ª pl.mi-bgy-iami-bgy-scami-bgy-ngami-bgy-nguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)a-bgy-u
2.ª pl. (Imp.)a-bgy-ua

(Imperativo: abgyu.)

Morir. Bgysqua [o] ys bcasqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 88r Ms. 158. Voc. fol. fol 88r

Sácanse los berbos neutros que tienen al prinçipio b, la qual conseruan en sus ymperatiuos; como, zebtysqua cantar, es berbo neutro y haçí hace el ymperatiuo abtyu; zebgysqua, morir ymperatibo, abgyu, muérete; zebcasqua quando es neutro, ymperatibo abcau. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 14r Ms. 158. Gra. fol. fol 14r

Plantilla:semantico

Probables cognados chibchas:
U'wa central: yarinro - Morir ( Headland, 1997 )