De Muysc cubun - Lengua Muisca
bascansuca#I su. intr. Quebrarse, romperse, cortarse (las fibras, cabuyas o hilos) || bascansuca#II su. tr. Quebrar, romper, cortar (las fibras, cabuyas o hilos) || bascansuca#III || bascansuca#IV || bascansuca#V || bascansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
bascansuca
Fon. Gonz.*/βaskansuka/ Cons.
*/βaskansuka/
I. su. tr. Quebrar, romper, cortar ( las fibras, cabuyas o hilos. )
Paradigma verbal: bascan (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-m-mascan | z-m-mascan-suca | z-m-mascan-nynga | z-m-mascan-iua |
| neg. | z-m-mascan-za | z-m-mascan-suca-za | z-m-mascan-zi-nga | z-m-mascan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-mascan | m-m-mascan-suca | m-m-mascan-nynga | m-m-mascan-iua |
| neg. | m-m-mascan-za | m-m-mascan-suca-za | m-m-mascan-zi-nga | m-m-mascan-za-n iua |
| 3.ª | a-m-mascan | a-m-mascan-suca | a-m-mascan-nynga | a-m-mascan-iua |
| neg. | a-m-mascan-za | a-m-mascan-suca-za | a-m-mascan-zi-nga | a-m-mascan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-m-mascan | chi-m-mascan-suca | chi-m-mascan-nynga | chi-m-mascan-iua |
| neg. | chi-m-mascan-za | chi-m-mascan-suca-za | chi-m-mascan-zi-nga | chi-m-mascan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-m-mascan | mi-m-mascan-suca | mi-m-mascan-nynga | mi-m-mascan-iua |
| neg. | mi-m-mascan-za | mi-m-mascan-suca-za | mi-m-mascan-zi-nga | mi-m-mascan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-bascan-ua | cha-bascan-suca | cha-bascan-nynga | cha-bascan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-bascan-ua | ma-bascan-suca | ma-bascan-nynga | ma-bascan-nynguepqua |
| 3.ª | bascan-ua | bascan-suca | bascan-nynga | bascan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-bascan-ua | chi-bascan-suca | chi-bascan-nynga | chi-bascan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-bascan-ua | mi-bascan-suca | mi-bascan-nynga | mi-bascan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | bascan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | bascan-ua |
Quebrar cabuyas, ylos y cosas así. Zmascasuca.
Quebrarse las tales cosas. Abascansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 106v
Ver también "Cortar": bascansuca, bascasuca, buhusqua, gahazensuca, gahazysuca, gyusuca, quyhyty, quyhytynsuca, quyhytysuca, xihisqua, ziquysuca
