nyhychysuca

nyhychysuca#I su. tr. Dormir, adormecer (un miembro del cuerpo) || nyhychysuca#II  || nyhychysuca#III  || nyhychysuca#IV  || nyhychysuca#V  || nyhychysuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

nyhychysuca

Fon. Gonz.*/nɨhɨʂɨsuka/ Cons. */nɨhɨtʲɨsuka/

Morf. nyhychy, -suca

{{{GRUPO}}}
I. su. tr. Adormecerse un miembro del cuerpo. 
Conjugar
Paradigma verbal: nyhychy (su. tr.)

Serie de Flexión Verbal

Persona	Perfectivo	Imperfectivo	Irrealis	Destinativo
1.ª sg.	z-m-nyhychy	z-m-nyhychy-suca	z-m-nyhychy-nynga	z-m-nyhychy-iua
neg.	z-m-nyhychy-za	z-m-nyhychy-suca-za	z-m-nyhychy-zi-nga	z-m-nyhychy-za-n iua
2.ª sg.	m-m-nyhychy	m-m-nyhychy-suca	m-m-nyhychy-nynga	m-m-nyhychy-iua
neg.	m-m-nyhychy-za	m-m-nyhychy-suca-za	m-m-nyhychy-zi-nga	m-m-nyhychy-za-n iua
3.ª	a-m-nyhychy	a-m-nyhychy-suca	a-m-nyhychy-nynga	a-m-nyhychy-iua
neg.	a-m-nyhychy-za	a-m-nyhychy-suca-za	a-m-nyhychy-zi-nga	a-m-nyhychy-za-n iua
1.ª pl.	chi-m-nyhychy	chi-m-nyhychy-suca	chi-m-nyhychy-nynga	chi-m-nyhychy-iua
neg.	chi-m-nyhychy-za	chi-m-nyhychy-suca-za	chi-m-nyhychy-zi-nga	chi-m-nyhychy-za-n iua
2.ª pl.	mi-m-nyhychy	mi-m-nyhychy-suca	mi-m-nyhychy-nynga	mi-m-nyhychy-iua
neg.	mi-m-nyhychy-za	mi-m-nyhychy-suca-za	mi-m-nyhychy-zi-nga	mi-m-nyhychy-za-n iua

Serie de Nominalización

Persona	Resultativa	Factual	Irrealis	Prospectiva
1.ª sg.	cha-nyhychy-ua	cha-nyhychy-suca	cha-nyhychy-nynga	cha-nyhychy-nynguepqua
2.ª sg.	ma-nyhychy-ua	ma-nyhychy-suca	ma-nyhychy-nynga	ma-nyhychy-nynguepqua
3.ª	nyhychy-ua	nyhychy-suca	nyhychy-nynga	nyhychy-nynguepqua
1.ª pl.	chi-nyhychy-ua	chi-nyhychy-suca	chi-nyhychy-nynga	chi-nyhychy-nynguepqua
2.ª pl.	mi-nyhychy-ua	mi-nyhychy-suca	mi-nyhychy-nynga	mi-nyhychy-nynguepqua

Modo Imperativo

Persona	Forma Única
2.ª sg. (Imp.)	nyhychy-u
2.ª pl. (Imp.)	nyhychy-ua

Adormeçerse la pierna o otro mienbro. Zegocaz amnyhychysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 7v Ms. 158. Voc. fol. fol 7v