De Muysc cubun - Lengua Muisca

m (Gómez)
m
 
(No se muestran 39 ediciones intermedias del mismo usuario)
Línea 1: Línea 1:
 
{{MUI-ESP
 
{{MUI-ESP
 
|IPA_GONZALEZ  = hɨtʂka
 
|IPA_GONZALEZ  = hɨtʂka
|IPA_CONSTENLA =  
+
|IPA_CONSTENLA =
|IPA_GOMEZ    = (PCC) ɨ'sijka (PH) əsjka əçka
+
|PROTO2        = heˈtine
|GRUPO        = z:s sj > ç
+
|PROTO1        = heˈti-ɡʷa ehˈti-ɡʷa əhˈtsi-ɡa
 +
|PROTO        = həˈtʲi-ɡa
 +
|FON          = əhtsˈka
 +
|FONE          =
 +
|SONIDO        = <!-- hyzca.ogg -->
 +
|GRUPO        =  
 +
 
 +
[[c1::ə:e]]
 +
[[c1::tʲ:s]]
 +
[[c1::0:i]]
 +
[[c1::k:j]]
 +
[[c1::a:a]]
 +
 
 +
|COM          =
 +
1. Hache ortográfica. RTA: Sólo hay reflejo de h inicial en kogui, en dámana es posterior.
 +
2. La africada (ts) habría pasado completa, pero palatalizada. Lo confirma la variante hycsca de Lugo (que marcó con 'c' la oclusión), y la presencia de 'i' o 'e' en las demás lenguas chibchas magdalénicas.
 
|MORFOLOGIA    =  
 
|MORFOLOGIA    =  
 
}}
 
}}
  
{{I| num. | Cinco. }} {{numero|5}}
+
 
 +
 
 +
{{I| num. | Cinco
 +
|sema=Cinco
 +
|sema1=Número
 +
|cit=
 +
 
 +
{{numero|5}}
 +
 
 
{{manuscrito_2923|Cinco &#61; ''Hyzca''.|5v}}
 
{{manuscrito_2923|Cinco &#61; ''Hyzca''.|5v}}
 
{{voc_158|Çiento. ''Gue hyzca''.|46v}}
 
{{voc_158|Çiento. ''Gue hyzca''.|46v}}
 
{{gra_lugo|''Hɤcſcâ''. Cinco.|109r}}
 
{{gra_lugo|''Hɤcſcâ''. Cinco.|109r}}
  
{{sema|Número}}
+
|cog=
 +
 
 
{{tbn|esii|Cinco|Gómez}}
 
{{tbn|esii|Cinco|Gómez}}
 +
{{tbn|etsi|cinco|Fabo}}
 
{{tuf|esía|Cinco|Headland}}
 
{{tuf|esía|Cinco|Headland}}
{{tufB|esí|Cinco|Gómez}}
+
{{mbp|ɨhtigwa|cinco|Huber & Reed}}
 +
{{arh|aséwa|Cinco|Huber & Reed}} <!-- < atséwa <  atʲegwa -->
 +
{{kog|he'tʃiwə|Cinco|Huber & Reed}}
 +
{{cbg|-e'yee-mekenta|Cinco|Niño}} <!-- eʔjee  -->
 +
{{cuk|addar,_addale|Cinco|Huber & Reed}}
 +
{{gut|otíni|cinco|Constenla?}}
 +
 
 +
}}

Revisión actual - 11:58 22 abr 2026

hyzca#I num. Cinco  || hyzca#II  || hyzca#III  || hyzca#IV  || hyzca#V  || hyzca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

hyzca, hycscâ, hɣcsca, hɣcscâ

Fon. Gonz.*/hɨtʂka/ Cons. */hɨtska/
    ə:e tʲ:s 0:i k:j a:a
    I. num. Cinco 
    Ver también " Cinco ": hyzca, hyzcu
    Ver también " Número ": aca, ata, boza, cuhupqua, gueta, hyzca, mica, muyhyca, quihicha, suhuza, taa, tama, ubchihica
    hyzca.png
    Cinco = Hyzca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 5v
    Çiento. Gue hyzca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 46v
    Hɤcſcâ. Cinco. (Dueñas G., Gómez D. & Melo L, 2011.) - Gra. Lu. fol. 109r
    uwa Raw riya: esii - Cinco (Gómez )
    uwa Raw riya: etsi - cinco (Fabo )
    uwa central: esía - Cinco (Headland )
    damana: ɨhtigwa - cinco (Huber & Reed )
    Ikʉ (Arhuaco): aséwa - Cinco (Huber & Reed )
    kággaba (kogui): he'tʃiwə - Cinco (Huber & Reed )
    ette taara: -e'yee-mekenta - Cinco (Niño)
    Guna: addar,_addale - Cinco (Huber & Reed )