De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Texto reemplaza - '|CATEGORIA_1 = -nsuka' a '|CATEGORIA_1 = Verbo -nsuka') |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestran 14 ediciones intermedias de 3 usuarios) | |||
| Línea 1: | Línea 1: | ||
| − | {{ | + | {{MUI-ESP |
| − | |IPA_GONZALEZ = | + | |IPA_GONZALEZ = tɨβaʂansuka |
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = |
| − | |MORFOLOGIA = [[tybara]] | + | |MORFOLOGIA = [[tybara]] [[-n(2)]] [[-suca]] |
| − | + | }} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | {{I| su. intr. dur. | Envejecerse el varón. |cit= | |
| − | {{voc_158|Enuejeserse el hombre. ''Itybaransuca''.| | + | |
| + | |||
| + | |||
| + | {{voc_158|Enuejeserse el hombre. ''Itybaransuca''.|73v}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | Vejez | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
}} | }} | ||
Revisión actual - 10:52 17 sep 2025
tybaransuca#I su. intr. dur. Envejecerse el varón. || tybaransuca#II || tybaransuca#III || tybaransuca#IV || tybaransuca#V || tybaransuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
tybaransuca
Fon. Gonz.*/tɨβaʂansuka/ Cons.
*/tɨβaɾansuka/
I. NULO Envejecerse el varón.
Paradigma verbal: tybaran (su. intr. dur.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-tybaran | i-tybaran-suca | i-tybaran-nynga | i-tybaran-iua |
| neg. | i-tybaran-za | i-tybaran-suca-za | i-tybaran-zi-nga | i-tybaran-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-tybaran | m-tybaran-suca | m-tybaran-nynga | m-tybaran-iua |
| neg. | m-tybaran-za | m-tybaran-suca-za | m-tybaran-zi-nga | m-tybaran-za-n iua |
| 3.ª | a-tybaran | a-tybaran-suca | a-tybaran-nynga | a-tybaran-iua |
| neg. | a-tybaran-za | a-tybaran-suca-za | a-tybaran-zi-nga | a-tybaran-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-tybaran | chi-tybaran-suca | chi-tybaran-nynga | chi-tybaran-iua |
| neg. | chi-tybaran-za | chi-tybaran-suca-za | chi-tybaran-zi-nga | chi-tybaran-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-tybaran | mi-tybaran-suca | mi-tybaran-nynga | mi-tybaran-iua |
| neg. | mi-tybaran-za | mi-tybaran-suca-za | mi-tybaran-zi-nga | mi-tybaran-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-tybaran-ua | cha-tybaran-suca | cha-tybaran-nynga | cha-tybaran-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-tybaran-ua | ma-tybaran-suca | ma-tybaran-nynga | ma-tybaran-nynguepqua |
| 3.ª | a-tybaran-ua | a-tybaran-suca | a-tybaran-nynga | a-tybaran-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-tybaran-ua | chi-tybaran-suca | chi-tybaran-nynga | chi-tybaran-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-tybaran-ua | mi-tybaran-suca | mi-tybaran-nynga | mi-tybaran-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-tybaran-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-tybaran-ua |
Ver también " Vejez ": chutoca, chutocansuca, guai, guaiac, tybacha, tybaransuca
Enuejeserse el hombre. Itybaransuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 73v
