De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
|||
| (No se muestran 17 ediciones intermedias de 3 usuarios) | |||
| Línea 1: | Línea 1: | ||
| − | {{ | + | {{MUI-ESP |
|IPA_GONZALEZ = tʂohosuka | |IPA_GONZALEZ = tʂohosuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = tsoˈʔmo → tsoˈʔwo |
| − | |MORFOLOGIA = | + | |FON = tsoˈʔo |
| + | |GRUPO = | ||
| + | |||
| + | [[c1::ts:t]] [[c1::ts:s]] | ||
| + | [[c1::o:o]] | ||
| + | [[c1::ʔ:ʔ]] | ||
| + | [[c1::0:m]] | ||
| + | [[c1::o:o]] | ||
| + | |||
| + | |MORFOLOGIA = zoho [[-suca]] | ||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {{I| su. tr. | Moler | ||
| + | |def = Ejercer una presión sobre un cuerpo para reducirlo en pequeñas o finas partes | ||
| + | |||
| + | |con = | ||
| + | |||
| + | {{verbo | ||
| + | |imp=azohoû | ||
}} | }} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | {{sema | + | |
| + | |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | {{voc_158|Moler. ''Bzehosuca''.|88r}} | ||
| + | {{manuscrito_2924|Moler = ''zebzohosuca'', imp.o ''azohoû''.|51r}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |come= | ||
| + | |||
| + | El imperativo ''azohoû'' del ejemplo del 2923/2924, es intransitivo. | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |cog= | ||
| + | |||
| + | {{tuf|tohmonro,_sohmonro|1. abollar (desfigurar una olla). 2. aplastar (cuando una cosa cae sobre algo, menos daño que situnro)|Headland}} | ||
| + | |||
| + | |sema = | ||
| + | |||
| + | Moler | ||
| + | |||
| + | }} | ||
Revisión actual - 11:21 17 sep 2025
zohosuca#I su. tr. Moler (Ejercer una presión sobre un cuerpo para reducirlo en pequeñas o finas partes) || zohosuca#II || zohosuca#III || zohosuca#IV || zohosuca#V || zohosuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
zohosuca, zehosuca
Fon. Gonz.*/tʂohosuka/ Cons.
*/tsohosuka/
Morf. zoho -suca
I. su. tr. Moler ( Ejercer una presión sobre un cuerpo para reducirlo en pequeñas o finas partes. )
Imp. azohoû. Paradigma verbal: zoho (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-zoho | z-b-zoho-suca | z-b-zoho-nynga | z-b-zoho-iua |
| neg. | z-b-zoho-za | z-b-zoho-suca-za | z-b-zoho-zi-nga | z-b-zoho-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-zoho | m-m-zoho-suca | m-m-zoho-nynga | m-m-zoho-iua |
| neg. | m-m-zoho-za | m-m-zoho-suca-za | m-m-zoho-zi-nga | m-m-zoho-za-n iua |
| 3.ª | a-b-zoho | a-b-zoho-suca | a-b-zoho-nynga | a-b-zoho-iua |
| neg. | a-b-zoho-za | a-b-zoho-suca-za | a-b-zoho-zi-nga | a-b-zoho-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-zoho | chi-b-zoho-suca | chi-b-zoho-nynga | chi-b-zoho-iua |
| neg. | chi-b-zoho-za | chi-b-zoho-suca-za | chi-b-zoho-zi-nga | chi-b-zoho-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-zoho | mi-b-zoho-suca | mi-b-zoho-nynga | mi-b-zoho-iua |
| neg. | mi-b-zoho-za | mi-b-zoho-suca-za | mi-b-zoho-zi-nga | mi-b-zoho-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-zoho-ua | cha-zoho-suca | cha-zoho-nynga | cha-zoho-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-zoho-ua | ma-zoho-suca | ma-zoho-nynga | ma-zoho-nynguepqua |
| 3.ª | zoho-ua | zoho-suca | zoho-nynga | zoho-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-zoho-ua | chi-zoho-suca | chi-zoho-nynga | chi-zoho-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-zoho-ua | mi-zoho-suca | mi-zoho-nynga | mi-zoho-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | zoho-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | zoho-ua |
Comentarios: El imperativo azohoû del ejemplo del 2923/2924, es intransitivo.
Ver también " Moler ": zohosuca
Moler. Bzehosuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 88r
Moler = zebzohosuca, imp.o azohoû. [sic] (Giraldo & Gómez, 2011) - Ms. 2924. fol. 51r
uwa central: tohmonro,_sohmonro - 1. abollar (desfigurar una olla). 2. aplastar (cuando una cosa cae sobre algo, menos daño que situnro) (Headland
)
