De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestran 5 ediciones intermedias del mismo usuario) | |||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = pkɨʂansuka | |IPA_GONZALEZ = pkɨʂansuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = |
|MORFOLOGIA = pquycha [[-n(2)]] [[-suca]] | |MORFOLOGIA = pquycha [[-n(2)]] [[-suca]] | ||
}} | }} | ||
| − | {{I| | + | {{I| su. intr. | Hervirse |
| + | |def = *Descomponerse por efecto de la fermentación o la putrefacción | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{voc_158|Heruir. ''Atomansuca, achuensuca, agochansuca, apquychansuca''.|81v}} | {{voc_158|Heruir. ''Atomansuca, achuensuca, agochansuca, apquychansuca''.|81v}} | ||
| − | + | ||
{{muisquismo|apicharse}} | {{muisquismo|apicharse}} | ||
{{muisquismo|pichero}} | {{muisquismo|pichero}} | ||
| + | {{muisquismo|picho}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema=Hervir}} | ||
Revisión actual - 11:36 17 sep 2025
pquychansuca#I su. intr. Hervirse (*Descomponerse por efecto de la fermentación o la putrefacción) || pquychansuca#II || pquychansuca#III || pquychansuca#IV || pquychansuca#V || pquychansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
pquychansuca
Fon. Gonz.*/pkɨʂansuka/ Cons.
*/pkɨtʲansuka/
I. su. intr. Hervirse ( *Descomponerse por efecto de la fermentación o la putrefacción. )
Paradigma verbal: pquychan (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-pquychan | z-pquychan-suca | z-pquychan-nynga | z-pquychan-iua |
| neg. | z-pquychan-za | z-pquychan-suca-za | z-pquychan-zi-nga | z-pquychan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-pquychan | m-pquychan-suca | m-pquychan-nynga | m-pquychan-iua |
| neg. | m-pquychan-za | m-pquychan-suca-za | m-pquychan-zi-nga | m-pquychan-za-n iua |
| 3.ª | a-pquychan | a-pquychan-suca | a-pquychan-nynga | a-pquychan-iua |
| neg. | a-pquychan-za | a-pquychan-suca-za | a-pquychan-zi-nga | a-pquychan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-pquychan | chi-pquychan-suca | chi-pquychan-nynga | chi-pquychan-iua |
| neg. | chi-pquychan-za | chi-pquychan-suca-za | chi-pquychan-zi-nga | chi-pquychan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-pquychan | mi-pquychan-suca | mi-pquychan-nynga | mi-pquychan-iua |
| neg. | mi-pquychan-za | mi-pquychan-suca-za | mi-pquychan-zi-nga | mi-pquychan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-pquychan-ua | cha-pquychan-suca | cha-pquychan-nynga | cha-pquychan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-pquychan-ua | ma-pquychan-suca | ma-pquychan-nynga | ma-pquychan-nynguepqua |
| 3.ª | a-pquychan-ua | a-pquychan-suca | a-pquychan-nynga | a-pquychan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-pquychan-ua | chi-pquychan-suca | chi-pquychan-nynga | chi-pquychan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-pquychan-ua | mi-pquychan-suca | mi-pquychan-nynga | mi-pquychan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-pquychan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-pquychan-ua |
Ver también " Hervir ": gochansuca, pquychansuca, tomansuca
Heruir. Atomansuca, achuensuca, agochansuca, apquychansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 81v
Ver muisquismo apicharse.
Ver muisquismo pichero.
Ver muisquismo picho.
