De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestran 5 ediciones intermedias del mismo usuario) | |||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = sipkuasuka | |IPA_GONZALEZ = sipkuasuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = (PCC) 'dikʰwa- |
|FON = 'dzikʷa- | |FON = 'dzikʷa- | ||
|FONE = 'dʒikʷa- | |FONE = 'dʒikʷa- | ||
| + | |GRUPO = | ||
| + | |||
| + | [[c1::dz:r]] | ||
| + | [[c1::i:i]] | ||
| + | [[c1::k:0]] | ||
| + | [[c1::ʷa:o]] | ||
| + | |||
|MORFOLOGIA = [[sipqua(2)]] [[-suca]] | |MORFOLOGIA = [[sipqua(2)]] [[-suca]] | ||
}} | }} | ||
| − | {{I| su. tr. | Acusar, dar noticia, manifestar, señalar. | + | {{I| su. tr. | Acusar, dar noticia, manifestar, señalar. |cit= |
| − | {{voc_158|Acusar. ''Bsipquasuca. Pedroz chahac mabsipquao'', Pedro te acusó delante de mí, o se me quejó de ti; puédese también deçir, '' | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| + | {{voc_158|Acusar. ''Bsipquasuca. Pedroz chahac mabsipquao'', Pedro te acusó delante de mí, o se me quejó de ti; puédese también deçir, ''hycha zbohoze mabsipqua''.|5v}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |cog= | ||
| + | |||
| + | |||
{{tuf|ríonro|3. acusar. |Headland}} | {{tuf|ríonro|3. acusar. |Headland}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema=Noticiar|sema1=Culpar}} | ||
Revisión actual - 09:38 17 sep 2025
sipquasuca#I su. tr. Acusar, dar noticia, manifestar, señalar. || sipquasuca#II || sipquasuca#III || sipquasuca#IV || sipquasuca#V || sipquasuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
sipquasuca
Fon. Gonz.*/sipkuasuka/ Cons.
*/sipkuasuka/
I. su. tr. Acusar, dar noticia, manifestar, señalar.
Paradigma verbal: sipqua (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-sipqua-o | z-b-sipqua-suca | z-b-sipqua-nynga | z-b-sipqua-iua |
| neg. | z-b-sipqua-za | z-b-sipqua-suca-za | z-b-sipqua-zi-nga | z-b-sipqua-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-sipqua-o | m-m-sipqua-suca | m-m-sipqua-nynga | m-m-sipqua-iua |
| neg. | m-m-sipqua-za | m-m-sipqua-suca-za | m-m-sipqua-zi-nga | m-m-sipqua-za-n iua |
| 3.ª | a-b-sipqua-o | a-b-sipqua-suca | a-b-sipqua-nynga | a-b-sipqua-iua |
| neg. | a-b-sipqua-za | a-b-sipqua-suca-za | a-b-sipqua-zi-nga | a-b-sipqua-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-sipqua-o | chi-b-sipqua-suca | chi-b-sipqua-nynga | chi-b-sipqua-iua |
| neg. | chi-b-sipqua-za | chi-b-sipqua-suca-za | chi-b-sipqua-zi-nga | chi-b-sipqua-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-sipqua-o | mi-b-sipqua-suca | mi-b-sipqua-nynga | mi-b-sipqua-iua |
| neg. | mi-b-sipqua-za | mi-b-sipqua-suca-za | mi-b-sipqua-zi-nga | mi-b-sipqua-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-sipqua-ua | cha-sipqua-suca | cha-sipqua-nynga | cha-sipqua-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-sipqua-ua | ma-sipqua-suca | ma-sipqua-nynga | ma-sipqua-nynguepqua |
| 3.ª | sipqua-ua | sipqua-suca | sipqua-nynga | sipqua-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-sipqua-ua | chi-sipqua-suca | chi-sipqua-nynga | chi-sipqua-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-sipqua-ua | mi-sipqua-suca | mi-sipqua-nynga | mi-sipqua-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | sipqua-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | sipqua-ua |
Ver también " Noticiar ": sipqua(2), sipquagosqua, sipquasuca
Ver también " Culpar ": nysqua(2), sipquagosqua, sipquasuca, zasqua
Acusar. Bsipquasuca. Pedroz chahac mabsipquao, Pedro te acusó delante de mí, o se me quejó de ti; puédese también deçir, hycha zbohoze mabsipqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 5v
uwa central: ríonro - 3. acusar. (Headland
)
