De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestran 5 ediciones intermedias del mismo usuario) | |||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = onasuka | |IPA_GONZALEZ = onasuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = waʔˈni- |
| − | |FON = waʔˈna | + | |FON = waˈna, waʔˈna |
| − | |FONE = woʔˈna | + | |FONE = woˈna, woʔˈna |
|GRUPO = | |GRUPO = | ||
| Línea 17: | Línea 17: | ||
{{I| su. intr. | Cocer, cocinar, sazonar | {{I| su. intr. | Cocer, cocinar, sazonar | ||
|def = yerbas | |def = yerbas | ||
| − | + | ||
| + | |con = | ||
| + | |||
{{verbo | {{verbo | ||
|imp = onao | |imp = onao | ||
| Línea 24: | Línea 26: | ||
|par_fut = onanynga | |par_fut = onanynga | ||
}} | }} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{voc_158|Cozer yerbas. ''Zemonasuca onao, chaonasuca, chaonaoa, chaonanynga''.|44v}} | {{voc_158|Cozer yerbas. ''Zemonasuca onao, chaonasuca, chaonaoa, chaonanynga''.|44v}} | ||
| − | {{ | + | |
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | <!-- {{tuf|aninro|Cocinar|Headland}} --> | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |cog= | ||
{{tuf|wahninro|1. Quemar|headland}} | {{tuf|wahninro|1. Quemar|headland}} | ||
{{tnb|wanina|quemar|Gómez V}} | {{tnb|wanina|quemar|Gómez V}} | ||
| − | + | ||
| + | |sema =Cocinar}} | ||
Revisión actual - 12:46 17 sep 2025
onasuca#I su. intr. Cocer, cocinar, sazonar (yerbas) || onasuca#II || onasuca#III || onasuca#IV || onasuca#V || onasuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
onasuca
Fon. Gonz.*/onasuka/ Cons.
*/onasuka/
Morf. ona -suca
I. su. intr. Cocer, cocinar, sazonar ( yerbas. ) Imp. onao. Part. de pret. onaoa. Part. de pres. onasuca. Part. de fut. onanynga.
Paradigma verbal: ona (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-ona-o | z-ona-suca | z-ona-nynga | z-ona-iua |
| neg. | z-ona-za | z-ona-suca-za | z-ona-zi-nga | z-ona-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-ona-o | m-ona-suca | m-ona-nynga | m-ona-iua |
| neg. | m-ona-za | m-ona-suca-za | m-ona-zi-nga | m-ona-za-n iua |
| 3.ª | a-ona-o | a-ona-suca | a-ona-nynga | a-ona-iua |
| neg. | a-ona-za | a-ona-suca-za | a-ona-zi-nga | a-ona-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-ona-o | chi-ona-suca | chi-ona-nynga | chi-ona-iua |
| neg. | chi-ona-za | chi-ona-suca-za | chi-ona-zi-nga | chi-ona-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-ona-o | mi-ona-suca | mi-ona-nynga | mi-ona-iua |
| neg. | mi-ona-za | mi-ona-suca-za | mi-ona-zi-nga | mi-ona-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-ona-ua | cha-ona-suca | cha-ona-nynga | cha-ona-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-ona-ua | ma-ona-suca | ma-ona-nynga | ma-ona-nynguepqua |
| 3.ª | a-ona-ua | a-ona-suca | a-ona-nynga | a-ona-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-ona-ua | chi-ona-suca | chi-ona-nynga | chi-ona-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-ona-ua | mi-ona-suca | mi-ona-nynga | mi-ona-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-ona-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-ona-ua |
Cozer yerbas. Zemonasuca onao, chaonasuca, chaonaoa, chaonanynga. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 44v
uwa central: wahninro - 1. Quemar (headland
)
Uwa nortesantandereano: wanina - quemar (Gómez V
)
