De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
m
Línea 13: Línea 13:
 
:2. Atascar.
 
:2. Atascar.
 
{{manuscrito_2923|Atascar = ''Yszaquyhytansuca''.|7v}}
 
{{manuscrito_2923|Atascar = ''Yszaquyhytansuca''.|7v}}
 +
 +
 +
{{II| su. tr. | Encajar (transitivo). }}
 +
{{voc_158|Encajar actiuo =  '''ys bquyhytasuca''' =|71r}}

Revisión del 17:18 10 ene 2016

quyhytansuca#I su. tr. Apretar, achuchar, estrujar, *oprimir, *comprimir  || quyhytansuca#II su. intr. Encajarse, atascarse  || quyhytansuca#III  || quyhytansuca#IV  || quyhytansuca#V  || quyhytansuca#L I hisch b~ loc. v. intr. Amarrar al suelo (*con una distancia muy corta del lazo o la cuerda)

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

quyhytansuca, pquihistansuca(2), quihistansuca, quyhistansuca, quytansuca

Fon. Gonz.*/kɨhɨtansuka/ Cons. */kɨhɨtansuka/
    {{{GRUPO}}}
    I. NULO Ajustar algo con otra cosa. 
    1. Encajar.

    Encajar = ys aquyhytansuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 71r

    2. Atascar.

    Atascar = Yszaquyhytansuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 7v


    II. su. tr. Encajar (transitivo). 
    Conjugar
    Paradigma verbal: quyhytan (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-quyhytanz-b-quyhytan-sucaz-b-quyhytan-nyngaz-b-quyhytan-iua
    neg.z-b-quyhytan-zaz-b-quyhytan-suca-zaz-b-quyhytan-zi-ngaz-b-quyhytan-za-n iua
    2.ª sg.m-m-quyhytanm-m-quyhytan-sucam-m-quyhytan-nyngam-m-quyhytan-iua
    neg.m-m-quyhytan-zam-m-quyhytan-suca-zam-m-quyhytan-zi-ngam-m-quyhytan-za-n iua
    3.ªa-b-quyhytana-b-quyhytan-sucaa-b-quyhytan-nyngaa-b-quyhytan-iua
    neg.a-b-quyhytan-zaa-b-quyhytan-suca-zaa-b-quyhytan-zi-ngaa-b-quyhytan-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-quyhytanchi-b-quyhytan-sucachi-b-quyhytan-nyngachi-b-quyhytan-iua
    neg.chi-b-quyhytan-zachi-b-quyhytan-suca-zachi-b-quyhytan-zi-ngachi-b-quyhytan-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-quyhytanmi-b-quyhytan-sucami-b-quyhytan-nyngami-b-quyhytan-iua
    neg.mi-b-quyhytan-zami-b-quyhytan-suca-zami-b-quyhytan-zi-ngami-b-quyhytan-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-quyhytan-uacha-quyhytan-sucacha-quyhytan-nyngacha-quyhytan-nynguepqua
    2.ª sg.ma-quyhytan-uama-quyhytan-sucama-quyhytan-nyngama-quyhytan-nynguepqua
    3.ªquyhytan-uaquyhytan-sucaquyhytan-nyngaquyhytan-nynguepqua
    1.ª pl.chi-quyhytan-uachi-quyhytan-sucachi-quyhytan-nyngachi-quyhytan-nynguepqua
    2.ª pl.mi-quyhytan-uami-quyhytan-sucami-quyhytan-nyngami-quyhytan-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)quyhytan-u
    2.ª pl. (Imp.)quyhytan-ua

    Encajar actiuo = ys bquyhytasuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 71r