m |
m |
||
| Línea 8: | Línea 8: | ||
}} | }} | ||
| − | {{I| su. intr. | | + | {{I| su. intr. | Emerger, florecer, nacer |
| − | |def = | + | |def = un ser vivo |
}} | }} | ||
{{voc_158|Salir el pollo. ''Afinsuca''. |112v}} | {{voc_158|Salir el pollo. ''Afinsuca''. |112v}} | ||
| Línea 30: | Línea 30: | ||
|def = una parte del cuerpo | |def = una parte del cuerpo | ||
}} | }} | ||
| − | {{manuscrito_2923|Abrirse la cara, la pierna. &c. | + | {{manuscrito_2923|Abrirse la cara, la pierna. &c. ''oba''. l. ''gocaz avinsuca''.|fol 1v}} |
{{sema|Abrir}} | {{sema|Abrir}} | ||
Revisión del 12:31 11 may 2022
finsuca#I su. intr. Emerger, florecer, nacer (un ser vivo) || finsuca#II su. intr. Abrirse, rasgarse, rajarse, romperse (una parte del cuerpo) || finsuca#III || finsuca#IV || finsuca#V || finsuca#L I
finsuca, uinsuca
- 1. obaz a~. Florecer (lit. abrirse la flor).
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-fin | z-fin-suca | z-fin-nynga | z-fin-iua |
| neg. | z-fin-za | z-fin-suca-za | z-fin-zi-nga | z-fin-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-fin | m-fin-suca | m-fin-nynga | m-fin-iua |
| neg. | m-fin-za | m-fin-suca-za | m-fin-zi-nga | m-fin-za-n iua |
| 3.ª | a-fin | a-fin-suca | a-fin-nynga | a-fin-iua |
| neg. | a-fin-za | a-fin-suca-za | a-fin-zi-nga | a-fin-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-fin | chi-fin-suca | chi-fin-nynga | chi-fin-iua |
| neg. | chi-fin-za | chi-fin-suca-za | chi-fin-zi-nga | chi-fin-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-fin | mi-fin-suca | mi-fin-nynga | mi-fin-iua |
| neg. | mi-fin-za | mi-fin-suca-za | mi-fin-zi-nga | mi-fin-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-fin-ua | cha-fin-suca | cha-fin-nynga | cha-fin-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-fin-ua | ma-fin-suca | ma-fin-nynga | ma-fin-nynguepqua |
| 3.ª | a-fin-ua | a-fin-suca | a-fin-nynga | a-fin-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-fin-ua | chi-fin-suca | chi-fin-nynga | chi-fin-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-fin-ua | mi-fin-suca | mi-fin-nynga | mi-fin-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-fin-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-fin-ua |
Salir el pollo. Afinsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 112v
Ver también "Emerger": chotonsuca, finsuca, tonsuca
Ver también "Duda en nsuca": finsuca, tansuca, tonsuca
Abrirse la flor. Obaz afinsuca, obaz atonsuca [o] obaz achotonsuca, ytas aiansuca, ytas ahusqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 3r
Florezer. Obaz afinsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 77r
Abrirse la flor = Obaz avinsuca, con todos los demas verbos de abrir fuera de lo q.e es puerta. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 1v
Comentarios: En el ms. 2922, este verbo aparece registrado como asinsuca.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-fin | z-fin-suca | z-fin-nynga | z-fin-iua |
| neg. | z-fin-za | z-fin-suca-za | z-fin-zi-nga | z-fin-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-fin | m-fin-suca | m-fin-nynga | m-fin-iua |
| neg. | m-fin-za | m-fin-suca-za | m-fin-zi-nga | m-fin-za-n iua |
| 3.ª | a-fin | a-fin-suca | a-fin-nynga | a-fin-iua |
| neg. | a-fin-za | a-fin-suca-za | a-fin-zi-nga | a-fin-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-fin | chi-fin-suca | chi-fin-nynga | chi-fin-iua |
| neg. | chi-fin-za | chi-fin-suca-za | chi-fin-zi-nga | chi-fin-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-fin | mi-fin-suca | mi-fin-nynga | mi-fin-iua |
| neg. | mi-fin-za | mi-fin-suca-za | mi-fin-zi-nga | mi-fin-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-fin-ua | cha-fin-suca | cha-fin-nynga | cha-fin-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-fin-ua | ma-fin-suca | ma-fin-nynga | ma-fin-nynguepqua |
| 3.ª | a-fin-ua | a-fin-suca | a-fin-nynga | a-fin-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-fin-ua | chi-fin-suca | chi-fin-nynga | chi-fin-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-fin-ua | mi-fin-suca | mi-fin-nynga | mi-fin-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-fin-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-fin-ua |
Abrirse la cara, la pierna. &c. oba. l. gocaz avinsuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - 1v Ms. 2923. fol. fol 1v
Ver también "Abrir": chotonsuca, finsuca, husqua, iansuca, iasqua, tasqua, tonsuca, uasqua, yta
