De Muysc cubun - Lengua Muisca
(Sin diferencias)
| |
Revisión del 20:03 3 abr 2012
I. NULO Acaecerse, efectuarse.
Paradigma verbal: quyn (anti. nsu.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-quyn | z-quyn-suca | z-quyn-nynga | z-quyn-iua |
| neg. | z-quyn-za | z-quyn-suca-za | z-quyn-zi-nga | z-quyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-quyn | m-quyn-suca | m-quyn-nynga | m-quyn-iua |
| neg. | m-quyn-za | m-quyn-suca-za | m-quyn-zi-nga | m-quyn-za-n iua |
| 3.ª | a-quyn | a-quyn-suca | a-quyn-nynga | a-quyn-iua |
| neg. | a-quyn-za | a-quyn-suca-za | a-quyn-zi-nga | a-quyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-quyn | chi-quyn-suca | chi-quyn-nynga | chi-quyn-iua |
| neg. | chi-quyn-za | chi-quyn-suca-za | chi-quyn-zi-nga | chi-quyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-quyn | mi-quyn-suca | mi-quyn-nynga | mi-quyn-iua |
| neg. | mi-quyn-za | mi-quyn-suca-za | mi-quyn-zi-nga | mi-quyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyn-ua | cha-quyn-suca | cha-quyn-nynga | cha-quyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyn-ua | ma-quyn-suca | ma-quyn-nynga | ma-quyn-nynguepqua |
| 3.ª | quyn-ua | quyn-suca | quyn-nynga | quyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyn-ua | chi-quyn-suca | chi-quyn-nynga | chi-quyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyn-ua | mi-quyn-suca | mi-quyn-nynga | mi-quyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | quyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | quyn-ua |
Acaeçer. Aquynsuca. Acaeçióme, chahas aquyne [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 4r Ms. 158. Voc. fol. fol 4r
II. NULO Derramarse.
Paradigma verbal: quyn (anti. nsu.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-quyn | z-quyn-suca | z-quyn-nynga | z-quyn-iua |
| neg. | z-quyn-za | z-quyn-suca-za | z-quyn-zi-nga | z-quyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-quyn | m-quyn-suca | m-quyn-nynga | m-quyn-iua |
| neg. | m-quyn-za | m-quyn-suca-za | m-quyn-zi-nga | m-quyn-za-n iua |
| 3.ª | a-quyn | a-quyn-suca | a-quyn-nynga | a-quyn-iua |
| neg. | a-quyn-za | a-quyn-suca-za | a-quyn-zi-nga | a-quyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-quyn | chi-quyn-suca | chi-quyn-nynga | chi-quyn-iua |
| neg. | chi-quyn-za | chi-quyn-suca-za | chi-quyn-zi-nga | chi-quyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-quyn | mi-quyn-suca | mi-quyn-nynga | mi-quyn-iua |
| neg. | mi-quyn-za | mi-quyn-suca-za | mi-quyn-zi-nga | mi-quyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyn-ua | cha-quyn-suca | cha-quyn-nynga | cha-quyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyn-ua | ma-quyn-suca | ma-quyn-nynga | ma-quyn-nynguepqua |
| 3.ª | quyn-ua | quyn-suca | quyn-nynga | quyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyn-ua | chi-quyn-suca | chi-quyn-nynga | chi-quyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyn-ua | mi-quyn-suca | mi-quyn-nynga | mi-quyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | quyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | quyn-ua |
Derramarse generalmente, Hichan aiansuca, quynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 53v Ms. 158. Voc. fol. fol 53v
Ver también "Derramar": hyzquysuca, ian, iansuca, iasqua, quynsuca
muyian a~.
II. loc. v. Aclararse algo, llenarse de luz.
II. loc. v. Aclararse algo, llenarse de luz.
Error: No se pudo extraer la raíz de quynsuca.
Aclararse el aposento. Quypquan muyian aquynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 4r Ms. 158. Voc. fol. fol 4r
Esclareçer el día. Muyias aquynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 74 Ms. 158. Voc. fol. fol 74
