De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m |
||
| Línea 6: | Línea 6: | ||
}} | }} | ||
| − | {{I| | + | {{I| su. intr. | Ajustarse algo con otra cosa. }} |
{{sema|Encajar}} | {{sema|Encajar}} | ||
Revisión del 02:13 12 may 2020
quyhytansuca#I su. tr. Apretar, achuchar, estrujar, *oprimir, *comprimir || quyhytansuca#II su. intr. Encajarse, atascarse || quyhytansuca#III || quyhytansuca#IV || quyhytansuca#V || quyhytansuca#L I hisch b~ loc. v. intr. Amarrar al suelo (*con una distancia muy corta del lazo o la cuerda)
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
quyhytansuca, pquihistansuca(2), quihistansuca, quyhistansuca, quytansuca
Fon. Gonz.*/kɨhɨtansuka/ Cons.
*/kɨhɨtansuka/
- 1. Encajar.
- 2. Atascar.
I. su. intr. Ajustarse algo con otra cosa.
Paradigma verbal: quyhytan (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-quyhytan | z-quyhytan-suca | z-quyhytan-nynga | z-quyhytan-iua |
| neg. | z-quyhytan-za | z-quyhytan-suca-za | z-quyhytan-zi-nga | z-quyhytan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-quyhytan | m-quyhytan-suca | m-quyhytan-nynga | m-quyhytan-iua |
| neg. | m-quyhytan-za | m-quyhytan-suca-za | m-quyhytan-zi-nga | m-quyhytan-za-n iua |
| 3.ª | a-quyhytan | a-quyhytan-suca | a-quyhytan-nynga | a-quyhytan-iua |
| neg. | a-quyhytan-za | a-quyhytan-suca-za | a-quyhytan-zi-nga | a-quyhytan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-quyhytan | chi-quyhytan-suca | chi-quyhytan-nynga | chi-quyhytan-iua |
| neg. | chi-quyhytan-za | chi-quyhytan-suca-za | chi-quyhytan-zi-nga | chi-quyhytan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-quyhytan | mi-quyhytan-suca | mi-quyhytan-nynga | mi-quyhytan-iua |
| neg. | mi-quyhytan-za | mi-quyhytan-suca-za | mi-quyhytan-zi-nga | mi-quyhytan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyhytan-ua | cha-quyhytan-suca | cha-quyhytan-nynga | cha-quyhytan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyhytan-ua | ma-quyhytan-suca | ma-quyhytan-nynga | ma-quyhytan-nynguepqua |
| 3.ª | a-quyhytan-ua | a-quyhytan-suca | a-quyhytan-nynga | a-quyhytan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyhytan-ua | chi-quyhytan-suca | chi-quyhytan-nynga | chi-quyhytan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyhytan-ua | mi-quyhytan-suca | mi-quyhytan-nynga | mi-quyhytan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-quyhytan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-quyhytan-ua |
Ver también "Encajar":
Encajar = ys aquyhytansuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 71r
Atascar = Yszaquyhytansuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 7v
