De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
m
Línea 6: Línea 6:
 
}}
 
}}
  
{{I| su. intr. | Picar, arder, escocer, acedarse, agriarse |b~}}
+
{{I| su. intr. | Picar, arder, escocer }}
 
{{voc_158|Quemar el agí y otras cosas semejantes. ''Atyhyzynsuca''.|106v}}
 
{{voc_158|Quemar el agí y otras cosas semejantes. ''Atyhyzynsuca''.|106v}}
 
{{sema|Picar el ají}}
 
{{sema|Picar el ají}}
  
:1. Picar, producir acidez
+
{{II| su intr. | Picar, acedarse, agriarse
 +
|def = Producir acidez
 +
}}
 
{{manuscrito_2923|Corromperse el licor <nowiki>=</nowiki> ''Aguahaiansuca''. l. ''Atyhyzynsuca''.|14r}}
 
{{manuscrito_2923|Corromperse el licor <nowiki>=</nowiki> ''Aguahaiansuca''. l. ''Atyhyzynsuca''.|14r}}

Revisión del 10:39 27 mar 2023

tyhyzynsuca#I su. intr. Picar, arder, escocer, quemar (Producir ardor) || tyhyzynsuca#II su. intr. Picar, acedarse, agriarse (Producir acidez) || tyhyzynsuca#III  || tyhyzynsuca#IV  || tyhyzynsuca#V  || tyhyzynsuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

tyhyzynsuca

Fon. Gonz.*/tɨhɨtʂɨnsuka/ Cons. */tɨhɨtsɨnsuka/
    {{{GRUPO}}}
    I. su. intr. Picar, arder, escocer 
    Conjugar
    Paradigma verbal: tyhyzyn (su. intr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.i-tyhyzyni-tyhyzyn-sucai-tyhyzyn-nyngai-tyhyzyn-iua
    neg.i-tyhyzyn-zai-tyhyzyn-suca-zai-tyhyzyn-zi-ngai-tyhyzyn-za-n iua
    2.ª sg.m-tyhyzynm-tyhyzyn-sucam-tyhyzyn-nyngam-tyhyzyn-iua
    neg.m-tyhyzyn-zam-tyhyzyn-suca-zam-tyhyzyn-zi-ngam-tyhyzyn-za-n iua
    3.ªa-tyhyzyna-tyhyzyn-sucaa-tyhyzyn-nyngaa-tyhyzyn-iua
    neg.a-tyhyzyn-zaa-tyhyzyn-suca-zaa-tyhyzyn-zi-ngaa-tyhyzyn-za-n iua
    1.ª pl.chi-tyhyzynchi-tyhyzyn-sucachi-tyhyzyn-nyngachi-tyhyzyn-iua
    neg.chi-tyhyzyn-zachi-tyhyzyn-suca-zachi-tyhyzyn-zi-ngachi-tyhyzyn-za-n iua
    2.ª pl.mi-tyhyzynmi-tyhyzyn-sucami-tyhyzyn-nyngami-tyhyzyn-iua
    neg.mi-tyhyzyn-zami-tyhyzyn-suca-zami-tyhyzyn-zi-ngami-tyhyzyn-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-tyhyzyn-uacha-tyhyzyn-sucacha-tyhyzyn-nyngacha-tyhyzyn-nynguepqua
    2.ª sg.ma-tyhyzyn-uama-tyhyzyn-sucama-tyhyzyn-nyngama-tyhyzyn-nynguepqua
    3.ªa-tyhyzyn-uaa-tyhyzyn-sucaa-tyhyzyn-nyngaa-tyhyzyn-nynguepqua
    1.ª pl.chi-tyhyzyn-uachi-tyhyzyn-sucachi-tyhyzyn-nyngachi-tyhyzyn-nynguepqua
    2.ª pl.mi-tyhyzyn-uami-tyhyzyn-sucami-tyhyzyn-nyngami-tyhyzyn-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)a-tyhyzyn-u
    2.ª pl. (Imp.)a-tyhyzyn-ua

    Quemar el agí y otras cosas semejantes. Atyhyzynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 106v

    Ver también "Picar el ají": tyhyzynsuca


    II. NULO Picar, acedarse, agriarse ( Producir acidez. )
    Conjugar
    Paradigma verbal: tyhyzyn (su intr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.i-tyhyzyni-tyhyzyn-sucai-tyhyzyn-nyngai-tyhyzyn-iua
    neg.i-tyhyzyn-zai-tyhyzyn-suca-zai-tyhyzyn-zi-ngai-tyhyzyn-za-n iua
    2.ª sg.m-tyhyzynm-tyhyzyn-sucam-tyhyzyn-nyngam-tyhyzyn-iua
    neg.m-tyhyzyn-zam-tyhyzyn-suca-zam-tyhyzyn-zi-ngam-tyhyzyn-za-n iua
    3.ªa-tyhyzyna-tyhyzyn-sucaa-tyhyzyn-nyngaa-tyhyzyn-iua
    neg.a-tyhyzyn-zaa-tyhyzyn-suca-zaa-tyhyzyn-zi-ngaa-tyhyzyn-za-n iua
    1.ª pl.chi-tyhyzynchi-tyhyzyn-sucachi-tyhyzyn-nyngachi-tyhyzyn-iua
    neg.chi-tyhyzyn-zachi-tyhyzyn-suca-zachi-tyhyzyn-zi-ngachi-tyhyzyn-za-n iua
    2.ª pl.mi-tyhyzynmi-tyhyzyn-sucami-tyhyzyn-nyngami-tyhyzyn-iua
    neg.mi-tyhyzyn-zami-tyhyzyn-suca-zami-tyhyzyn-zi-ngami-tyhyzyn-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-tyhyzyn-uacha-tyhyzyn-sucacha-tyhyzyn-nyngacha-tyhyzyn-nynguepqua
    2.ª sg.ma-tyhyzyn-uama-tyhyzyn-sucama-tyhyzyn-nyngama-tyhyzyn-nynguepqua
    3.ªa-tyhyzyn-uaa-tyhyzyn-sucaa-tyhyzyn-nyngaa-tyhyzyn-nynguepqua
    1.ª pl.chi-tyhyzyn-uachi-tyhyzyn-sucachi-tyhyzyn-nyngachi-tyhyzyn-nynguepqua
    2.ª pl.mi-tyhyzyn-uami-tyhyzyn-sucami-tyhyzyn-nyngami-tyhyzyn-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)a-tyhyzyn-u
    2.ª pl. (Imp.)a-tyhyzyn-ua

    Corromperse el licor = Aguahaiansuca. l. Atyhyzynsuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 14r