De Muysc cubun - Lengua Muisca
chuzysuca#I su. tr. Desgajar. || chuzysuca#II || chuzysuca#III || chuzysuca#IV || chuzysuca#V || chuzysuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
chuzysuca
Fon. Gonz.*/ʂutʂɨsuka/ Cons.
*/tʲutsɨsuka/
Morf. chuzy, -suca
I. su. tr. Desgajar.
Paradigma verbal: chuzy (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-chuzy | z-b-chuzy-suca | z-b-chuzy-nynga | z-b-chuzy-iua |
| neg. | z-b-chuzy-za | z-b-chuzy-suca-za | z-b-chuzy-zi-nga | z-b-chuzy-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-chuzy | m-m-chuzy-suca | m-m-chuzy-nynga | m-m-chuzy-iua |
| neg. | m-m-chuzy-za | m-m-chuzy-suca-za | m-m-chuzy-zi-nga | m-m-chuzy-za-n iua |
| 3.ª | a-b-chuzy | a-b-chuzy-suca | a-b-chuzy-nynga | a-b-chuzy-iua |
| neg. | a-b-chuzy-za | a-b-chuzy-suca-za | a-b-chuzy-zi-nga | a-b-chuzy-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-chuzy | chi-b-chuzy-suca | chi-b-chuzy-nynga | chi-b-chuzy-iua |
| neg. | chi-b-chuzy-za | chi-b-chuzy-suca-za | chi-b-chuzy-zi-nga | chi-b-chuzy-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-chuzy | mi-b-chuzy-suca | mi-b-chuzy-nynga | mi-b-chuzy-iua |
| neg. | mi-b-chuzy-za | mi-b-chuzy-suca-za | mi-b-chuzy-zi-nga | mi-b-chuzy-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chuzy-ua | cha-chuzy-suca | cha-chuzy-nynga | cha-chuzy-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chuzy-ua | ma-chuzy-suca | ma-chuzy-nynga | ma-chuzy-nynguepqua |
| 3.ª | chuzy-ua | chuzy-suca | chuzy-nynga | chuzy-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chuzy-ua | chi-chuzy-suca | chi-chuzy-nynga | chi-chuzy-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chuzy-ua | mi-chuzy-suca | mi-chuzy-nynga | mi-chuzy-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | chuzy-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | chuzy-ua |
Desgajar. Bcaha chysuca [o] bchuzysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 56r
Ver también "Desgajar": cahachyn, cahachynsuca, cahachysuca, chuzysuca
