De Muysc cubun - Lengua Muisca
chigunsuca#I su. intr. Tener fiebre, tener calentura. || chigunsuca#II || chigunsuca#III || chigunsuca#IV || chigunsuca#V || chigunsuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
chigunsuca
Fon. Gonz.*/ʂiɣunsuka/ Cons.
*/tʲiɣunsuka/
I. su. intr. Tener fiebre, tener calentura.
Paradigma verbal: chigun (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-chigun | i-chigun-suca | i-chigun-nynga | i-chigun-iua |
| neg. | i-chigun-za | i-chigun-suca-za | i-chigun-zi-nga | i-chigun-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-chigun | m-chigun-suca | m-chigun-nynga | m-chigun-iua |
| neg. | m-chigun-za | m-chigun-suca-za | m-chigun-zi-nga | m-chigun-za-n iua |
| 3.ª | a-chigun | a-chigun-suca | a-chigun-nynga | a-chigun-iua |
| neg. | a-chigun-za | a-chigun-suca-za | a-chigun-zi-nga | a-chigun-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-chigun | chi-chigun-suca | chi-chigun-nynga | chi-chigun-iua |
| neg. | chi-chigun-za | chi-chigun-suca-za | chi-chigun-zi-nga | chi-chigun-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-chigun | mi-chigun-suca | mi-chigun-nynga | mi-chigun-iua |
| neg. | mi-chigun-za | mi-chigun-suca-za | mi-chigun-zi-nga | mi-chigun-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chigun-ua | cha-chigun-suca | cha-chigun-nynga | cha-chigun-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chigun-ua | ma-chigun-suca | ma-chigun-nynga | ma-chigun-nynguepqua |
| 3.ª | a-chigun-ua | a-chigun-suca | a-chigun-nynga | a-chigun-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chigun-ua | chi-chigun-suca | chi-chigun-nynga | chi-chigun-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chigun-ua | mi-chigun-suca | mi-chigun-nynga | mi-chigun-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-chigun-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-chigun-ua |
Calentura tener = ichigunsuca. l. chigu iu chahan asucune. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 12v
Ver también "Fiebre": calentura, chigu, chigunsuca
