De Muysc cubun - Lengua Muisca
quyhytynsuca#I su. intr. Cortarse || quyhytynsuca#II || quyhytynsuca#III || quyhytynsuca#IV || quyhytynsuca#V || quyhytynsuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
quyhytynsuca
Fon. Gonz.*/kɨhɨtɨnsuka/ Cons.
*/kɨhɨtɨnsuka/
I. su. intr. Cortarse
Paradigma verbal: quyhytyn (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-quyhytyn | z-quyhytyn-suca | z-quyhytyn-nynga | z-quyhytyn-iua |
| neg. | z-quyhytyn-za | z-quyhytyn-suca-za | z-quyhytyn-zi-nga | z-quyhytyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-quyhytyn | m-quyhytyn-suca | m-quyhytyn-nynga | m-quyhytyn-iua |
| neg. | m-quyhytyn-za | m-quyhytyn-suca-za | m-quyhytyn-zi-nga | m-quyhytyn-za-n iua |
| 3.ª | a-quyhytyn | a-quyhytyn-suca | a-quyhytyn-nynga | a-quyhytyn-iua |
| neg. | a-quyhytyn-za | a-quyhytyn-suca-za | a-quyhytyn-zi-nga | a-quyhytyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-quyhytyn | chi-quyhytyn-suca | chi-quyhytyn-nynga | chi-quyhytyn-iua |
| neg. | chi-quyhytyn-za | chi-quyhytyn-suca-za | chi-quyhytyn-zi-nga | chi-quyhytyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-quyhytyn | mi-quyhytyn-suca | mi-quyhytyn-nynga | mi-quyhytyn-iua |
| neg. | mi-quyhytyn-za | mi-quyhytyn-suca-za | mi-quyhytyn-zi-nga | mi-quyhytyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyhytyn-ua | cha-quyhytyn-suca | cha-quyhytyn-nynga | cha-quyhytyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyhytyn-ua | ma-quyhytyn-suca | ma-quyhytyn-nynga | ma-quyhytyn-nynguepqua |
| 3.ª | a-quyhytyn-ua | a-quyhytyn-suca | a-quyhytyn-nynga | a-quyhytyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyhytyn-ua | chi-quyhytyn-suca | chi-quyhytyn-nynga | chi-quyhytyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyhytyn-ua | mi-quyhytyn-suca | mi-quyhytyn-nynga | mi-quyhytyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-quyhytyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-quyhytyn-ua |
Cortarse, neutro correlativo deste = Aquyhytynsuca. l. agahazensuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 14r
Ver también "Cortar": bascansuca, bascasuca, buhusqua, gahazensuca, gahazysuca, gyusuca, quyhyty, quyhytynsuca, quyhytysuca, xihisqua, ziquysuca
