De Muysc cubun - Lengua Muisca
chimpansuca#I su. intr. Engordar *exageradamente. || chimpansuca#II || chimpansuca#III || chimpansuca#IV || chimpansuca#V || chimpansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
chimpansuca
Fon. Gonz.*/ʂimpansuka/ Cons.
*/tʲimpansuka/
I. su. tr. Engordar *exageradamente.
Paradigma verbal: chimpan (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-chimpan | z-b-chimpan-suca | z-b-chimpan-nynga | z-b-chimpan-iua |
| neg. | z-b-chimpan-za | z-b-chimpan-suca-za | z-b-chimpan-zi-nga | z-b-chimpan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-chimpan | m-m-chimpan-suca | m-m-chimpan-nynga | m-m-chimpan-iua |
| neg. | m-m-chimpan-za | m-m-chimpan-suca-za | m-m-chimpan-zi-nga | m-m-chimpan-za-n iua |
| 3.ª | a-b-chimpan | a-b-chimpan-suca | a-b-chimpan-nynga | a-b-chimpan-iua |
| neg. | a-b-chimpan-za | a-b-chimpan-suca-za | a-b-chimpan-zi-nga | a-b-chimpan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-chimpan | chi-b-chimpan-suca | chi-b-chimpan-nynga | chi-b-chimpan-iua |
| neg. | chi-b-chimpan-za | chi-b-chimpan-suca-za | chi-b-chimpan-zi-nga | chi-b-chimpan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-chimpan | mi-b-chimpan-suca | mi-b-chimpan-nynga | mi-b-chimpan-iua |
| neg. | mi-b-chimpan-za | mi-b-chimpan-suca-za | mi-b-chimpan-zi-nga | mi-b-chimpan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chimpan-ua | cha-chimpan-suca | cha-chimpan-nynga | cha-chimpan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chimpan-ua | ma-chimpan-suca | ma-chimpan-nynga | ma-chimpan-nynguepqua |
| 3.ª | chimpan-ua | chimpan-suca | chimpan-nynga | chimpan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chimpan-ua | chi-chimpan-suca | chi-chimpan-nynga | chi-chimpan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chimpan-ua | mi-chimpan-suca | mi-chimpan-nynga | mi-chimpan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | chimpan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | chimpan-ua |
Engordar Como puerco = ichimpansuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 72r
Ver también "Engordar": chimgosqua, chimpansuca, cuhumynsuca
