De Muysc cubun - Lengua Muisca
cumusuca#I su. tr. Prohibir, vedar || cumusuca#II || cumusuca#III || cumusuca#IV || cumusuca#V || cumusuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
cumusuca, cumysuca
Fon. Gonz.*/kumusuka/ Cons.
*/kumusuka/
I. su. tr. Prohibir.
Paradigma verbal: cumu (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-cumu | z-b-cumu-suca | z-b-cumu-nynga | z-b-cumu-iua |
| neg. | z-b-cumu-za | z-b-cumu-suca-za | z-b-cumu-zi-nga | z-b-cumu-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-cumu | m-m-cumu-suca | m-m-cumu-nynga | m-m-cumu-iua |
| neg. | m-m-cumu-za | m-m-cumu-suca-za | m-m-cumu-zi-nga | m-m-cumu-za-n iua |
| 3.ª | a-b-cumu | a-b-cumu-suca | a-b-cumu-nynga | a-b-cumu-iua |
| neg. | a-b-cumu-za | a-b-cumu-suca-za | a-b-cumu-zi-nga | a-b-cumu-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-cumu | chi-b-cumu-suca | chi-b-cumu-nynga | chi-b-cumu-iua |
| neg. | chi-b-cumu-za | chi-b-cumu-suca-za | chi-b-cumu-zi-nga | chi-b-cumu-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-cumu | mi-b-cumu-suca | mi-b-cumu-nynga | mi-b-cumu-iua |
| neg. | mi-b-cumu-za | mi-b-cumu-suca-za | mi-b-cumu-zi-nga | mi-b-cumu-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-cumu-ua | cha-cumu-suca | cha-cumu-nynga | cha-cumu-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-cumu-ua | ma-cumu-suca | ma-cumu-nynga | ma-cumu-nynguepqua |
| 3.ª | cumu-ua | cumu-suca | cumu-nynga | cumu-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-cumu-ua | chi-cumu-suca | chi-cumu-nynga | chi-cumu-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-cumu-ua | mi-cumu-suca | mi-cumu-nynga | mi-cumu-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | cumu-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | cumu-ua |
Prohibir = bcumusuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 104r
