De Muysc cubun - Lengua Muisca

chihiguansuca#I su. intr. Doblegarse, encorvarse (Doblarse o encogerse por la vejez o la enfermedad, hablando de un ser vivo) || chihiguansuca#II su. intr. Blandir, blandear (Hacer que un arma larga o una hoja de metal se mueva o encorve) || chihiguansuca#III  || chihiguansuca#IV  || chihiguansuca#V  || chihiguansuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

chihiguansuca, chiguansuca(2), chiuansuca

Fon. Gonz.*/ʂihiɣuansuka/ Cons. */tʲihiɣuansuka/
Morf. chihigua -n -suca
    {{{GRUPO}}}
    I. su. tr. Doblegarse, encorvarse, torcerse. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: chihiguan (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-chihiguanz-b-chihiguan-sucaz-b-chihiguan-nyngaz-b-chihiguan-iua
    neg.z-b-chihiguan-zaz-b-chihiguan-suca-zaz-b-chihiguan-zi-ngaz-b-chihiguan-za-n iua
    2.ª sg.m-m-chihiguanm-m-chihiguan-sucam-m-chihiguan-nyngam-m-chihiguan-iua
    neg.m-m-chihiguan-zam-m-chihiguan-suca-zam-m-chihiguan-zi-ngam-m-chihiguan-za-n iua
    3.ªa-b-chihiguana-b-chihiguan-sucaa-b-chihiguan-nyngaa-b-chihiguan-iua
    neg.a-b-chihiguan-zaa-b-chihiguan-suca-zaa-b-chihiguan-zi-ngaa-b-chihiguan-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-chihiguanchi-b-chihiguan-sucachi-b-chihiguan-nyngachi-b-chihiguan-iua
    neg.chi-b-chihiguan-zachi-b-chihiguan-suca-zachi-b-chihiguan-zi-ngachi-b-chihiguan-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-chihiguanmi-b-chihiguan-sucami-b-chihiguan-nyngami-b-chihiguan-iua
    neg.mi-b-chihiguan-zami-b-chihiguan-suca-zami-b-chihiguan-zi-ngami-b-chihiguan-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-chihiguan-uacha-chihiguan-sucacha-chihiguan-nyngacha-chihiguan-nynguepqua
    2.ª sg.ma-chihiguan-uama-chihiguan-sucama-chihiguan-nyngama-chihiguan-nynguepqua
    3.ªchihiguan-uachihiguan-sucachihiguan-nyngachihiguan-nynguepqua
    1.ª pl.chi-chihiguan-uachi-chihiguan-sucachi-chihiguan-nyngachi-chihiguan-nynguepqua
    2.ª pl.mi-chihiguan-uami-chihiguan-sucami-chihiguan-nyngami-chihiguan-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)chihiguan-u
    2.ª pl. (Imp.)chihiguan-ua
    Doblegarse. Achihiguansuca [o] abehetansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 59v
    Encorbarse, neutro = Abehetansuca. Item. Asohobansuca. l. achiguansuca. [sic] (Giraldo & Gómez, 2011) - Ms. 2924. fol. 35r
    Ver también "Torcer encorvando":