De Muysc cubun - Lengua Muisca

Revisión del 17:33 23 mar 2024 de Diegomez (discusión | contribs.) (Variable proto)

quyhyquysuca#I su. tr. Bostezar (Abrir la boca al máximo, de manera involuntaria y lenta, generalmente por sueño o aburrimiento) || quyhyquysuca#II  || quyhyquysuca#III  || quyhyquysuca#IV  || quyhyquysuca#V  || quyhyquysuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

quyhyquysuca

Fon. Gonz.*/tɨhɨkɨsuka/ Cons. */kɨhɨkɨsuka/
    {{{GRUPO}}}
    I. su. tr. Bostezar ( Abrir la boca al máximo, de manera involuntaria y lenta, generalmente por sueño o aburrimiento. )
    Conjugar
    Paradigma verbal: quyhyquy (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-quyhyquyz-b-quyhyquy-sucaz-b-quyhyquy-nyngaz-b-quyhyquy-iua
    neg.z-b-quyhyquy-zaz-b-quyhyquy-suca-zaz-b-quyhyquy-zi-ngaz-b-quyhyquy-za-n iua
    2.ª sg.m-m-quyhyquym-m-quyhyquy-sucam-m-quyhyquy-nyngam-m-quyhyquy-iua
    neg.m-m-quyhyquy-zam-m-quyhyquy-suca-zam-m-quyhyquy-zi-ngam-m-quyhyquy-za-n iua
    3.ªa-b-quyhyquya-b-quyhyquy-sucaa-b-quyhyquy-nyngaa-b-quyhyquy-iua
    neg.a-b-quyhyquy-zaa-b-quyhyquy-suca-zaa-b-quyhyquy-zi-ngaa-b-quyhyquy-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-quyhyquychi-b-quyhyquy-sucachi-b-quyhyquy-nyngachi-b-quyhyquy-iua
    neg.chi-b-quyhyquy-zachi-b-quyhyquy-suca-zachi-b-quyhyquy-zi-ngachi-b-quyhyquy-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-quyhyquymi-b-quyhyquy-sucami-b-quyhyquy-nyngami-b-quyhyquy-iua
    neg.mi-b-quyhyquy-zami-b-quyhyquy-suca-zami-b-quyhyquy-zi-ngami-b-quyhyquy-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-quyhyquy-uacha-quyhyquy-sucacha-quyhyquy-nyngacha-quyhyquy-nynguepqua
    2.ª sg.ma-quyhyquy-uama-quyhyquy-sucama-quyhyquy-nyngama-quyhyquy-nynguepqua
    3.ªquyhyquy-uaquyhyquy-sucaquyhyquy-nyngaquyhyquy-nynguepqua
    1.ª pl.chi-quyhyquy-uachi-quyhyquy-sucachi-quyhyquy-nyngachi-quyhyquy-nynguepqua
    2.ª pl.mi-quyhyquy-uami-quyhyquy-sucami-quyhyquy-nyngami-quyhyquy-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)quyhyquy-u
    2.ª pl. (Imp.)quyhyquy-ua
    Bostezar = Zequyhyquysuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 10r