De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m |
||
| Línea 8: | Línea 8: | ||
{{I| su. intr. | Gotear. }} | {{I| su. intr. | Gotear. }} | ||
{{voc_158|Gotear <nowiki>=</nowiki> ''achyhyzynsuca'' <nowiki>=</nowiki>|78v}} | {{voc_158|Gotear <nowiki>=</nowiki> ''achyhyzynsuca'' <nowiki>=</nowiki>|78v}} | ||
| + | {{sema|Gotear}} | ||
{{sema|Escurrir}} | {{sema|Escurrir}} | ||
Revisión del 13:46 5 jul 2019
chyhyzynsuca#I su. intr. Gotear. || chyhyzynsuca#II su. intr. Escurrirse (*Caerse las gotas de un objeto permeable o de un contenedor de líquidos) || chyhyzynsuca#III || chyhyzynsuca#IV || chyhyzynsuca#V || chyhyzynsuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
chyhyzynsuca
Fon. Gonz.*/ʂɨhɨtʂɨnsuka/ Cons.
*/tʲɨhɨtsɨnsuka/
I. su. intr. Gotear.
Paradigma verbal: chyhyzyn (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-chyhyzyn | i-chyhyzyn-suca | i-chyhyzyn-nynga | i-chyhyzyn-iua |
| neg. | i-chyhyzyn-za | i-chyhyzyn-suca-za | i-chyhyzyn-zi-nga | i-chyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-chyhyzyn | m-chyhyzyn-suca | m-chyhyzyn-nynga | m-chyhyzyn-iua |
| neg. | m-chyhyzyn-za | m-chyhyzyn-suca-za | m-chyhyzyn-zi-nga | m-chyhyzyn-za-n iua |
| 3.ª | a-chyhyzyn | a-chyhyzyn-suca | a-chyhyzyn-nynga | a-chyhyzyn-iua |
| neg. | a-chyhyzyn-za | a-chyhyzyn-suca-za | a-chyhyzyn-zi-nga | a-chyhyzyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-chyhyzyn | chi-chyhyzyn-suca | chi-chyhyzyn-nynga | chi-chyhyzyn-iua |
| neg. | chi-chyhyzyn-za | chi-chyhyzyn-suca-za | chi-chyhyzyn-zi-nga | chi-chyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-chyhyzyn | mi-chyhyzyn-suca | mi-chyhyzyn-nynga | mi-chyhyzyn-iua |
| neg. | mi-chyhyzyn-za | mi-chyhyzyn-suca-za | mi-chyhyzyn-zi-nga | mi-chyhyzyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chyhyzyn-ua | cha-chyhyzyn-suca | cha-chyhyzyn-nynga | cha-chyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chyhyzyn-ua | ma-chyhyzyn-suca | ma-chyhyzyn-nynga | ma-chyhyzyn-nynguepqua |
| 3.ª | a-chyhyzyn-ua | a-chyhyzyn-suca | a-chyhyzyn-nynga | a-chyhyzyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chyhyzyn-ua | chi-chyhyzyn-suca | chi-chyhyzyn-nynga | chi-chyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chyhyzyn-ua | mi-chyhyzyn-suca | mi-chyhyzyn-nynga | mi-chyhyzyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-chyhyzyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-chyhyzyn-ua |
Gotear = achyhyzynsuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 78v
Ver también "Gotear": chyhyzyn, chyhyzynsuca
Ver también "Escurrir": chyhychynsuca, chyhychysuca, chyhyzynsuca
II. su. intr. Escurrirse, *caerse las gotas de un objeto permeable o de un contenedor de líquidos.
Paradigma verbal: chyhyzyn (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-chyhyzyn | i-chyhyzyn-suca | i-chyhyzyn-nynga | i-chyhyzyn-iua |
| neg. | i-chyhyzyn-za | i-chyhyzyn-suca-za | i-chyhyzyn-zi-nga | i-chyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-chyhyzyn | m-chyhyzyn-suca | m-chyhyzyn-nynga | m-chyhyzyn-iua |
| neg. | m-chyhyzyn-za | m-chyhyzyn-suca-za | m-chyhyzyn-zi-nga | m-chyhyzyn-za-n iua |
| 3.ª | a-chyhyzyn | a-chyhyzyn-suca | a-chyhyzyn-nynga | a-chyhyzyn-iua |
| neg. | a-chyhyzyn-za | a-chyhyzyn-suca-za | a-chyhyzyn-zi-nga | a-chyhyzyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-chyhyzyn | chi-chyhyzyn-suca | chi-chyhyzyn-nynga | chi-chyhyzyn-iua |
| neg. | chi-chyhyzyn-za | chi-chyhyzyn-suca-za | chi-chyhyzyn-zi-nga | chi-chyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-chyhyzyn | mi-chyhyzyn-suca | mi-chyhyzyn-nynga | mi-chyhyzyn-iua |
| neg. | mi-chyhyzyn-za | mi-chyhyzyn-suca-za | mi-chyhyzyn-zi-nga | mi-chyhyzyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chyhyzyn-ua | cha-chyhyzyn-suca | cha-chyhyzyn-nynga | cha-chyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chyhyzyn-ua | ma-chyhyzyn-suca | ma-chyhyzyn-nynga | ma-chyhyzyn-nynguepqua |
| 3.ª | a-chyhyzyn-ua | a-chyhyzyn-suca | a-chyhyzyn-nynga | a-chyhyzyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chyhyzyn-ua | chi-chyhyzyn-suca | chi-chyhyzyn-nynga | chi-chyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chyhyzyn-ua | mi-chyhyzyn-suca | mi-chyhyzyn-nynga | mi-chyhyzyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-chyhyzyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-chyhyzyn-ua |
Escurrir. Achychynsuca, [o] achyhyzynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 74v
Ver también "Escurrir": chyhychynsuca, chyhychysuca, chyhyzynsuca