De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m |
||
| Línea 3: | Línea 3: | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
|IPA_GOMEZ = ʂhɨtʂɨnsuka | |IPA_GOMEZ = ʂhɨtʂɨnsuka | ||
| − | |MORFOLOGIA = [[chyhyzyn|chyhyzy]] [[-n(2) | + | |MORFOLOGIA = [[chyhyzyn|chyhyzy]] [[-n(2) [[-suca]] |
}} | }} | ||
Revisión del 12:15 15 jul 2023
{{MUI-ESP |IPA_GONZALEZ = ʂɨhɨtʂɨnsuka |IPA_CONSTENLA = |IPA_GOMEZ = ʂhɨtʂɨnsuka |MORFOLOGIA = chyhyzy [[-n(2) -suca }}
I. su. intr. Gotear.
Paradigma verbal: chyhyzyn (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-chyhyzyn | i-chyhyzyn-suca | i-chyhyzyn-nynga | i-chyhyzyn-iua |
| neg. | i-chyhyzyn-za | i-chyhyzyn-suca-za | i-chyhyzyn-zi-nga | i-chyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-chyhyzyn | m-chyhyzyn-suca | m-chyhyzyn-nynga | m-chyhyzyn-iua |
| neg. | m-chyhyzyn-za | m-chyhyzyn-suca-za | m-chyhyzyn-zi-nga | m-chyhyzyn-za-n iua |
| 3.ª | a-chyhyzyn | a-chyhyzyn-suca | a-chyhyzyn-nynga | a-chyhyzyn-iua |
| neg. | a-chyhyzyn-za | a-chyhyzyn-suca-za | a-chyhyzyn-zi-nga | a-chyhyzyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-chyhyzyn | chi-chyhyzyn-suca | chi-chyhyzyn-nynga | chi-chyhyzyn-iua |
| neg. | chi-chyhyzyn-za | chi-chyhyzyn-suca-za | chi-chyhyzyn-zi-nga | chi-chyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-chyhyzyn | mi-chyhyzyn-suca | mi-chyhyzyn-nynga | mi-chyhyzyn-iua |
| neg. | mi-chyhyzyn-za | mi-chyhyzyn-suca-za | mi-chyhyzyn-zi-nga | mi-chyhyzyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chyhyzyn-ua | cha-chyhyzyn-suca | cha-chyhyzyn-nynga | cha-chyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chyhyzyn-ua | ma-chyhyzyn-suca | ma-chyhyzyn-nynga | ma-chyhyzyn-nynguepqua |
| 3.ª | a-chyhyzyn-ua | a-chyhyzyn-suca | a-chyhyzyn-nynga | a-chyhyzyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chyhyzyn-ua | chi-chyhyzyn-suca | chi-chyhyzyn-nynga | chi-chyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chyhyzyn-ua | mi-chyhyzyn-suca | mi-chyhyzyn-nynga | mi-chyhyzyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-chyhyzyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-chyhyzyn-ua |
Gotear = achyhyzynsuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 78v
Ver también "Gotear": chyhyzyn, chyhyzynsuca
Ver también "Escurrir": chyhychynsuca, chyhychysuca, chyhyzynsuca
II. su. intr. Escurrirse ( *Caerse las gotas de un objeto permeable o de un contenedor de líquidos. )
Paradigma verbal: chyhyzyn (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-chyhyzyn | i-chyhyzyn-suca | i-chyhyzyn-nynga | i-chyhyzyn-iua |
| neg. | i-chyhyzyn-za | i-chyhyzyn-suca-za | i-chyhyzyn-zi-nga | i-chyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-chyhyzyn | m-chyhyzyn-suca | m-chyhyzyn-nynga | m-chyhyzyn-iua |
| neg. | m-chyhyzyn-za | m-chyhyzyn-suca-za | m-chyhyzyn-zi-nga | m-chyhyzyn-za-n iua |
| 3.ª | a-chyhyzyn | a-chyhyzyn-suca | a-chyhyzyn-nynga | a-chyhyzyn-iua |
| neg. | a-chyhyzyn-za | a-chyhyzyn-suca-za | a-chyhyzyn-zi-nga | a-chyhyzyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-chyhyzyn | chi-chyhyzyn-suca | chi-chyhyzyn-nynga | chi-chyhyzyn-iua |
| neg. | chi-chyhyzyn-za | chi-chyhyzyn-suca-za | chi-chyhyzyn-zi-nga | chi-chyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-chyhyzyn | mi-chyhyzyn-suca | mi-chyhyzyn-nynga | mi-chyhyzyn-iua |
| neg. | mi-chyhyzyn-za | mi-chyhyzyn-suca-za | mi-chyhyzyn-zi-nga | mi-chyhyzyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chyhyzyn-ua | cha-chyhyzyn-suca | cha-chyhyzyn-nynga | cha-chyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chyhyzyn-ua | ma-chyhyzyn-suca | ma-chyhyzyn-nynga | ma-chyhyzyn-nynguepqua |
| 3.ª | a-chyhyzyn-ua | a-chyhyzyn-suca | a-chyhyzyn-nynga | a-chyhyzyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chyhyzyn-ua | chi-chyhyzyn-suca | chi-chyhyzyn-nynga | chi-chyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chyhyzyn-ua | mi-chyhyzyn-suca | mi-chyhyzyn-nynga | mi-chyhyzyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-chyhyzyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-chyhyzyn-ua |
Escurrir. Achychynsuca, [o] achyhyzynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 74v
Ver también "Escurrir": chyhychynsuca, chyhychysuca, chyhyzynsuca