De Muysc cubun - Lengua Muisca
(Redirigido desde «iahasysuka»)
iahasysuca#I su. tr. Ahuyentar, espantar, hacer huir, expulsar. || iahasysuca#II || iahasysuca#III || iahasysuca#IV || iahasysuca#V || iahasysuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
iahasysuca
Fon. Gonz.*/iahasɨsuka/ Cons.
*/iahasɨsuka/
I. su. tr. Ahuyentar, espantar, hacer huir, expulsar.
Imp. iahasu. Paradigma verbal: iahasy (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-iahasy | z-b-iahasy-suca | z-b-iahasy-nynga | z-b-iahasy-iua |
| neg. | z-b-iahasy-za | z-b-iahasy-suca-za | z-b-iahasy-zi-nga | z-b-iahasy-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-iahasy | m-m-iahasy-suca | m-m-iahasy-nynga | m-m-iahasy-iua |
| neg. | m-m-iahasy-za | m-m-iahasy-suca-za | m-m-iahasy-zi-nga | m-m-iahasy-za-n iua |
| 3.ª | a-b-iahasy | a-b-iahasy-suca | a-b-iahasy-nynga | a-b-iahasy-iua |
| neg. | a-b-iahasy-za | a-b-iahasy-suca-za | a-b-iahasy-zi-nga | a-b-iahasy-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-iahasy | chi-b-iahasy-suca | chi-b-iahasy-nynga | chi-b-iahasy-iua |
| neg. | chi-b-iahasy-za | chi-b-iahasy-suca-za | chi-b-iahasy-zi-nga | chi-b-iahasy-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-iahasy | mi-b-iahasy-suca | mi-b-iahasy-nynga | mi-b-iahasy-iua |
| neg. | mi-b-iahasy-za | mi-b-iahasy-suca-za | mi-b-iahasy-zi-nga | mi-b-iahasy-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-iahasy-ua | cha-iahasy-suca | cha-iahasy-nynga | cha-iahasy-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-iahasy-ua | ma-iahasy-suca | ma-iahasy-nynga | ma-iahasy-nynguepqua |
| 3.ª | iahasy-ua | iahasy-suca | iahasy-nynga | iahasy-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-iahasy-ua | chi-iahasy-suca | chi-iahasy-nynga | chi-iahasy-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-iahasy-ua | mi-iahasy-suca | mi-iahasy-nynga | mi-iahasy-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | iahasy-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | iahasy-ua |
Ahuyentar, hacer huir = Zebiahasysuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 4r
Ahuienta[r]. Biahasysuca. [sumgui iahasu.] [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 9v
