De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=)
 
(No se muestran 11 ediciones intermedias de 3 usuarios)
Línea 1: Línea 1:
{{MUYSKA1
+
{{MUI-ESP
 
|IPA_GONZALEZ  = hitʂɨnsuka
 
|IPA_GONZALEZ  = hitʂɨnsuka
 
|IPA_CONSTENLA =  
 
|IPA_CONSTENLA =  
|IPA_KUBUN    =  
+
|PROTO        =  
|MORFOLOGIA    = [[hizyne]], [[-nsuka]]
+
|MORFOLOGIA    = [[hizyne]] [[-n(2)]] [[-suca]]
 
}}
 
}}
  
{{I| anti. nsu. | Apresurarse. }}
+
{{I| su. intr. | Apresurarse.  
{{voc_158|Apresurarse, darse priesa. ''Zihizensuca''.|fol 18r}}
+
|con =
  
{{sema|Apresurar}}
+
{{verbo
 +
|imp = ahizysu
 +
}}
 +
 
 +
 
 +
 
 +
|cit=
 +
 
 +
 
 +
 
 +
 
 +
 
 +
 +
 
 +
 
 +
 
 +
{{voc_158|Apresurarse, darse priesa. ''Zihizensuca''.|18r}}
 +
{{voc_2922|Acelerarse, darse priesa. ''Zihyzynsuca''. Imp.o ''ahizysu''. date prisa.|6r}}
 +
 
 +
 
 +
 
 +
 
 +
 
 +
|sema=Apresurar}}

Revisión actual - 10:28 17 sep 2025

hizynsuca#I su. intr. Apresurarse.  || hizynsuca#II  || hizynsuca#III  || hizynsuca#IV  || hizynsuca#V  || hizynsuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

hizynsuca, hizensuca

Fon. Gonz.*/hitʂɨnsuka/ Cons. */hitsɨnsuka/
    {{{GRUPO}}}
    I. su. intr. Apresurarse. 
    Imp. ahizysu.
    Conjugar
    Paradigma verbal: hizyn (su. intr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-hizynz-hizyn-sucaz-hizyn-nyngaz-hizyn-iua
    neg.z-hizyn-zaz-hizyn-suca-zaz-hizyn-zi-ngaz-hizyn-za-n iua
    2.ª sg.m-hizynm-hizyn-sucam-hizyn-nyngam-hizyn-iua
    neg.m-hizyn-zam-hizyn-suca-zam-hizyn-zi-ngam-hizyn-za-n iua
    3.ªa-hizyna-hizyn-sucaa-hizyn-nyngaa-hizyn-iua
    neg.a-hizyn-zaa-hizyn-suca-zaa-hizyn-zi-ngaa-hizyn-za-n iua
    1.ª pl.chi-hizynchi-hizyn-sucachi-hizyn-nyngachi-hizyn-iua
    neg.chi-hizyn-zachi-hizyn-suca-zachi-hizyn-zi-ngachi-hizyn-za-n iua
    2.ª pl.mi-hizynmi-hizyn-sucami-hizyn-nyngami-hizyn-iua
    neg.mi-hizyn-zami-hizyn-suca-zami-hizyn-zi-ngami-hizyn-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-hizyn-uacha-hizyn-sucacha-hizyn-nyngacha-hizyn-nynguepqua
    2.ª sg.ma-hizyn-uama-hizyn-sucama-hizyn-nyngama-hizyn-nynguepqua
    3.ªa-hizyn-uaa-hizyn-sucaa-hizyn-nyngaa-hizyn-nynguepqua
    1.ª pl.chi-hizyn-uachi-hizyn-sucachi-hizyn-nyngachi-hizyn-nynguepqua
    2.ª pl.mi-hizyn-uami-hizyn-sucami-hizyn-nyngami-hizyn-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)a-hizyn-u
    2.ª pl. (Imp.)a-hizyn-ua

    Ver también " Apresurar ": hizynsuca, hizysuca

    Apresurarse, darse priesa. Zihizensuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 18r

    Acelerarse, darse priesa. Zihyzynsuca. Imp.o ahizysu. date prisa. [sic] (Giraldo & Gómez, 2012) - Ms. 2922. Voc. fol. 6r