De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Absorber material colgante de cada sección en |cit= dentro de su plantilla) |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| Línea 17: | Línea 17: | ||
{{I| su. intr. | Mojarse con la lluvia. |cit= | {{I| su. intr. | Mojarse con la lluvia. |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
{{voc_158|Mojarse con llubia. ''Ichyhytansuca''.|88r}} | {{voc_158|Mojarse con llubia. ''Ichyhytansuca''.|88r}} | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |cog= | ||
| + | |||
| + | |||
{{tuf|siw̃inro|mojar|Headland}} | {{tuf|siw̃inro|mojar|Headland}} | ||
{{tuf|surunro|mojar|Headland}} | {{tuf|surunro|mojar|Headland}} | ||
| − | }} | + | |
| + | |||
| + | |sema=Mojar|sema1=Llover}} | ||
Revisión actual - 11:20 17 sep 2025
chyhytansuca#I su. intr. Mojarse con la lluvia. || chyhytansuca#II || chyhytansuca#III || chyhytansuca#IV || chyhytansuca#V || chyhytansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
chyhytansuca, chitansuca
Fon. Gonz.*/ʂɨhɨtansuka/ Cons.
*/tʲɨhɨtansuka/
I. su. intr. Mojarse con la lluvia.
Paradigma verbal: chyhytan (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-chyhytan | i-chyhytan-suca | i-chyhytan-nynga | i-chyhytan-iua |
| neg. | i-chyhytan-za | i-chyhytan-suca-za | i-chyhytan-zi-nga | i-chyhytan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-chyhytan | m-chyhytan-suca | m-chyhytan-nynga | m-chyhytan-iua |
| neg. | m-chyhytan-za | m-chyhytan-suca-za | m-chyhytan-zi-nga | m-chyhytan-za-n iua |
| 3.ª | a-chyhytan | a-chyhytan-suca | a-chyhytan-nynga | a-chyhytan-iua |
| neg. | a-chyhytan-za | a-chyhytan-suca-za | a-chyhytan-zi-nga | a-chyhytan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-chyhytan | chi-chyhytan-suca | chi-chyhytan-nynga | chi-chyhytan-iua |
| neg. | chi-chyhytan-za | chi-chyhytan-suca-za | chi-chyhytan-zi-nga | chi-chyhytan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-chyhytan | mi-chyhytan-suca | mi-chyhytan-nynga | mi-chyhytan-iua |
| neg. | mi-chyhytan-za | mi-chyhytan-suca-za | mi-chyhytan-zi-nga | mi-chyhytan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chyhytan-ua | cha-chyhytan-suca | cha-chyhytan-nynga | cha-chyhytan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chyhytan-ua | ma-chyhytan-suca | ma-chyhytan-nynga | ma-chyhytan-nynguepqua |
| 3.ª | a-chyhytan-ua | a-chyhytan-suca | a-chyhytan-nynga | a-chyhytan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chyhytan-ua | chi-chyhytan-suca | chi-chyhytan-nynga | chi-chyhytan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chyhytan-ua | mi-chyhytan-suca | mi-chyhytan-nynga | mi-chyhytan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-chyhytan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-chyhytan-ua |
Ver también " Mojar ": chyhytansuca, guigunsuca, iotansuca, iotu
Ver también " Llover ": chyhytansuca, funiensuca, guigunsuca, muysynsuca, tansuca, zoque
Mojarse con llubia. Ichyhytansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 88r
uwa central: siw̃inro - mojar (Headland
)
uwa central: surunro - mojar (Headland
)
