De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Variable proto) |
m (Variable proto) |
||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = ʂiɣuansuka | |IPA_GONZALEZ = ʂiɣuansuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | |PROTO | + | |PROTO = ˈtʃinwi- |
|FON = ˈtʃiwa- | |FON = ˈtʃiwa- | ||
|GRUPO = | |GRUPO = | ||
Revisión del 12:16 23 mar 2024
chiguansuca#I su. intr. Enmohecerse. || chiguansuca#II || chiguansuca#III || chiguansuca#IV || chiguansuca#V || chiguansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
chiguansuca
Fon. Gonz.*/ʂiɣuansuka/ Cons.
*/tʲiɣuansuka/
I. su. intr. Enmohecerse.
Paradigma verbal: chiguan (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-chiguan | i-chiguan-suca | i-chiguan-nynga | i-chiguan-iua |
| neg. | i-chiguan-za | i-chiguan-suca-za | i-chiguan-zi-nga | i-chiguan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-chiguan | m-chiguan-suca | m-chiguan-nynga | m-chiguan-iua |
| neg. | m-chiguan-za | m-chiguan-suca-za | m-chiguan-zi-nga | m-chiguan-za-n iua |
| 3.ª | a-chiguan | a-chiguan-suca | a-chiguan-nynga | a-chiguan-iua |
| neg. | a-chiguan-za | a-chiguan-suca-za | a-chiguan-zi-nga | a-chiguan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-chiguan | chi-chiguan-suca | chi-chiguan-nynga | chi-chiguan-iua |
| neg. | chi-chiguan-za | chi-chiguan-suca-za | chi-chiguan-zi-nga | chi-chiguan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-chiguan | mi-chiguan-suca | mi-chiguan-nynga | mi-chiguan-iua |
| neg. | mi-chiguan-za | mi-chiguan-suca-za | mi-chiguan-zi-nga | mi-chiguan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chiguan-ua | cha-chiguan-suca | cha-chiguan-nynga | cha-chiguan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chiguan-ua | ma-chiguan-suca | ma-chiguan-nynga | ma-chiguan-nynguepqua |
| 3.ª | a-chiguan-ua | a-chiguan-suca | a-chiguan-nynga | a-chiguan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chiguan-ua | chi-chiguan-suca | chi-chiguan-nynga | chi-chiguan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chiguan-ua | mi-chiguan-suca | mi-chiguan-nynga | mi-chiguan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-chiguan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-chiguan-ua |
En mohecerse = Achiguansuca. l. Abosynsuca. [sic] (Giraldo & Gómez, 2011) - Ms. 2924. fol. 36r
Dañarse el pan. Achiguansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 50r
Ver también "Enmohecerse": bosynsuca, chigua, chiguansuca
uwa central: chiw̃inro - 1 dañar (maltratar, quebrar las ollas, tumbar una casa). 2. robar. (Headland
)
