De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Variable proto) |
m (Variable proto) |
||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = huensuka | |IPA_GONZALEZ = huensuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | |PROTO | + | |PROTO = |
|MORFOLOGIA = [[hue]] [[-n(2)]] [[-suca]] | |MORFOLOGIA = [[hue]] [[-n(2)]] [[-suca]] | ||
}} | }} | ||
Revisión del 14:57 23 mar 2024
huensuca#I || huensuca#II || huensuca#III || huensuca#IV || huensuca#V || huensuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
huensuca
Fon. Gonz.*/huensuka/ Cons.
*/huensuka/
chahac a~.
I. su. intr. Hacerse largo ( *Tener la percepción de que algo es prolongado en el tiempo o en el espacio. ) Paradigma verbal: huen (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-huen | z-huen-suca | z-huen-nynga | z-huen-iua |
| neg. | z-huen-za | z-huen-suca-za | z-huen-zi-nga | z-huen-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-huen | m-huen-suca | m-huen-nynga | m-huen-iua |
| neg. | m-huen-za | m-huen-suca-za | m-huen-zi-nga | m-huen-za-n iua |
| 3.ª | a-huen | a-huen-suca | a-huen-nynga | a-huen-iua |
| neg. | a-huen-za | a-huen-suca-za | a-huen-zi-nga | a-huen-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-huen | chi-huen-suca | chi-huen-nynga | chi-huen-iua |
| neg. | chi-huen-za | chi-huen-suca-za | chi-huen-zi-nga | chi-huen-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-huen | mi-huen-suca | mi-huen-nynga | mi-huen-iua |
| neg. | mi-huen-za | mi-huen-suca-za | mi-huen-zi-nga | mi-huen-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-huen-ua | cha-huen-suca | cha-huen-nynga | cha-huen-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-huen-ua | ma-huen-suca | ma-huen-nynga | ma-huen-nynguepqua |
| 3.ª | a-huen-ua | a-huen-suca | a-huen-nynga | a-huen-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-huen-ua | chi-huen-suca | chi-huen-nynga | chi-huen-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-huen-ua | mi-huen-suca | mi-huen-nynga | mi-huen-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-huen-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-huen-ua |
Hacerseme largo. l. de tempore. l. de loco = Chahac ahuensuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 70r
