De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Texto reemplaza - '{{dic anonymous|' a '{{voc_158|') |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestran 17 ediciones intermedias de 3 usuarios) | |||
| Línea 1: | Línea 1: | ||
| − | {{ | + | {{MUI-ESP |
| − | |||
|IPA_GONZALEZ = ɣahasɨnsuka | |IPA_GONZALEZ = ɣahasɨnsuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = ɣhasɨnsuka |
| − | |MORFOLOGIA = [[gahasy]] | + | |MORFOLOGIA = [[gahasy]] [[-n(2)]] [[-suca]] |
| − | + | }} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | I. Alargarse | + | {{I| su. intr. | Alargarse |cit= |
| − | {{voc_158|Alargar alguna cosa, haçella larga. ''Bgahasysuca''.<br>Alargar desta manera. ''Agahasynsuca''.| | + | |
| + | |||
| + | |||
| + | {{voc_158|Alargar alguna cosa, haçella larga. ''Bgahasysuca''.|10r}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | Alargar | ||
| + | |||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {{II| su. tr. | Alargar | b~ |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | {{voc_158|Alargar alguna cosa, haçella larga. ''<u>Bgahasysuca</u>''.<br>Alargar desta manera. ''Agahasynsuca''.|10r}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | Alargar | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
}} | }} | ||
Revisión actual - 10:35 17 sep 2025
gahasynsuca#I su. intr. Alargarse || gahasynsuca#II su. tr. Alargar || gahasynsuca#III || gahasynsuca#IV || gahasynsuca#V || gahasynsuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
gahasynsuca
Fon. Gonz.*/ɣahasɨnsuka/ Cons.
*/ɣahasɨnsuka/
I. su. intr. Alargarse
Paradigma verbal: gahasyn (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-gahasyn | z-gahasyn-suca | z-gahasyn-nynga | z-gahasyn-iua |
| neg. | z-gahasyn-za | z-gahasyn-suca-za | z-gahasyn-zi-nga | z-gahasyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-gahasyn | m-gahasyn-suca | m-gahasyn-nynga | m-gahasyn-iua |
| neg. | m-gahasyn-za | m-gahasyn-suca-za | m-gahasyn-zi-nga | m-gahasyn-za-n iua |
| 3.ª | a-gahasyn | a-gahasyn-suca | a-gahasyn-nynga | a-gahasyn-iua |
| neg. | a-gahasyn-za | a-gahasyn-suca-za | a-gahasyn-zi-nga | a-gahasyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-gahasyn | chi-gahasyn-suca | chi-gahasyn-nynga | chi-gahasyn-iua |
| neg. | chi-gahasyn-za | chi-gahasyn-suca-za | chi-gahasyn-zi-nga | chi-gahasyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-gahasyn | mi-gahasyn-suca | mi-gahasyn-nynga | mi-gahasyn-iua |
| neg. | mi-gahasyn-za | mi-gahasyn-suca-za | mi-gahasyn-zi-nga | mi-gahasyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-gahasyn-ua | cha-gahasyn-suca | cha-gahasyn-nynga | cha-gahasyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-gahasyn-ua | ma-gahasyn-suca | ma-gahasyn-nynga | ma-gahasyn-nynguepqua |
| 3.ª | a-gahasyn-ua | a-gahasyn-suca | a-gahasyn-nynga | a-gahasyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-gahasyn-ua | chi-gahasyn-suca | chi-gahasyn-nynga | chi-gahasyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-gahasyn-ua | mi-gahasyn-suca | mi-gahasyn-nynga | mi-gahasyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-gahasyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-gahasyn-ua |
Ver también " Alargar ": gahasynsuca, gahasysuca, gahaxio
Alargar alguna cosa, haçella larga. Bgahasysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 10r
b~.
II. su. tr. Alargar
II. su. tr. Alargar
Paradigma verbal: gahasyn (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-gahasyn | z-b-gahasyn-suca | z-b-gahasyn-nynga | z-b-gahasyn-iua |
| neg. | z-b-gahasyn-za | z-b-gahasyn-suca-za | z-b-gahasyn-zi-nga | z-b-gahasyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-gahasyn | m-m-gahasyn-suca | m-m-gahasyn-nynga | m-m-gahasyn-iua |
| neg. | m-m-gahasyn-za | m-m-gahasyn-suca-za | m-m-gahasyn-zi-nga | m-m-gahasyn-za-n iua |
| 3.ª | a-b-gahasyn | a-b-gahasyn-suca | a-b-gahasyn-nynga | a-b-gahasyn-iua |
| neg. | a-b-gahasyn-za | a-b-gahasyn-suca-za | a-b-gahasyn-zi-nga | a-b-gahasyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-gahasyn | chi-b-gahasyn-suca | chi-b-gahasyn-nynga | chi-b-gahasyn-iua |
| neg. | chi-b-gahasyn-za | chi-b-gahasyn-suca-za | chi-b-gahasyn-zi-nga | chi-b-gahasyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-gahasyn | mi-b-gahasyn-suca | mi-b-gahasyn-nynga | mi-b-gahasyn-iua |
| neg. | mi-b-gahasyn-za | mi-b-gahasyn-suca-za | mi-b-gahasyn-zi-nga | mi-b-gahasyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-gahasyn-ua | cha-gahasyn-suca | cha-gahasyn-nynga | cha-gahasyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-gahasyn-ua | ma-gahasyn-suca | ma-gahasyn-nynga | ma-gahasyn-nynguepqua |
| 3.ª | gahasyn-ua | gahasyn-suca | gahasyn-nynga | gahasyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-gahasyn-ua | chi-gahasyn-suca | chi-gahasyn-nynga | chi-gahasyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-gahasyn-ua | mi-gahasyn-suca | mi-gahasyn-nynga | mi-gahasyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | gahasyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | gahasyn-ua |
Ver también " Alargar ": gahasynsuca, gahasysuca, gahaxio
Alargar alguna cosa, haçella larga. Bgahasysuca.
Alargar desta manera. Agahasynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 10r
