De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestran 16 ediciones intermedias de 3 usuarios) | |||
| Línea 1: | Línea 1: | ||
| − | {{ | + | {{MUI-ESP |
|IPA_GONZALEZ = kahaʂɨnsuka | |IPA_GONZALEZ = kahaʂɨnsuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = khaʂɨnsuka |
| − | |MORFOLOGIA = | + | |MORFOLOGIA = [[cahachyn|cahachy]] [[-n(2)]] [[-suca]] |
| + | |ORDEN = ci_cahachynsuca | ||
}} | }} | ||
| − | {{ | + | {{I| su. tr. | Desgajarse. |cit= |
| − | + | ||
| − | {{voc_158|Desgajarse. ''Acahachynsuca''.| | + | |
| + | {{voc_158|Desgajarse. ''Acahachynsuca''.|56r}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | Desgajar | ||
| + | |||
| + | }} | ||
Revisión actual - 11:29 17 sep 2025
cahachynsuca#I su. tr. Desgajarse. || cahachynsuca#II || cahachynsuca#III || cahachynsuca#IV || cahachynsuca#V || cahachynsuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
cahachynsuca
Fon. Gonz.*/kahaʂɨnsuka/ Cons.
*/kahatʲɨnsuka/
I. su. tr. Desgajarse.
Paradigma verbal: cahachyn (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-cahachyn | z-b-cahachyn-suca | z-b-cahachyn-nynga | z-b-cahachyn-iua |
| neg. | z-b-cahachyn-za | z-b-cahachyn-suca-za | z-b-cahachyn-zi-nga | z-b-cahachyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-cahachyn | m-m-cahachyn-suca | m-m-cahachyn-nynga | m-m-cahachyn-iua |
| neg. | m-m-cahachyn-za | m-m-cahachyn-suca-za | m-m-cahachyn-zi-nga | m-m-cahachyn-za-n iua |
| 3.ª | a-b-cahachyn | a-b-cahachyn-suca | a-b-cahachyn-nynga | a-b-cahachyn-iua |
| neg. | a-b-cahachyn-za | a-b-cahachyn-suca-za | a-b-cahachyn-zi-nga | a-b-cahachyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-cahachyn | chi-b-cahachyn-suca | chi-b-cahachyn-nynga | chi-b-cahachyn-iua |
| neg. | chi-b-cahachyn-za | chi-b-cahachyn-suca-za | chi-b-cahachyn-zi-nga | chi-b-cahachyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-cahachyn | mi-b-cahachyn-suca | mi-b-cahachyn-nynga | mi-b-cahachyn-iua |
| neg. | mi-b-cahachyn-za | mi-b-cahachyn-suca-za | mi-b-cahachyn-zi-nga | mi-b-cahachyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-cahachyn-ua | cha-cahachyn-suca | cha-cahachyn-nynga | cha-cahachyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-cahachyn-ua | ma-cahachyn-suca | ma-cahachyn-nynga | ma-cahachyn-nynguepqua |
| 3.ª | cahachyn-ua | cahachyn-suca | cahachyn-nynga | cahachyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-cahachyn-ua | chi-cahachyn-suca | chi-cahachyn-nynga | chi-cahachyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-cahachyn-ua | mi-cahachyn-suca | mi-cahachyn-nynga | mi-cahachyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | cahachyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | cahachyn-ua |
Ver también " Desgajar ": cahachyn, cahachynsuca, cahachysuca, chuzysuca
Desgajarse. Acahachynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 56r
